Örgütsel zekâ: Bir ölçek geliştirme çalışması

Sanatların en eskisi, bilimlerin en yenisi olarak tanımlanan yönetim konusundaki içeriklerin neredeyse tamamı Anglosakson kökenlidir. Bu yönetim birikiminin farklı bir ülkede, toplumda, iş hayatında kullanılırken kültürleri birbirinden ayıran öğelerin doğru analiz edilmesi gerekir. Sözgelimi, Amerika'da geliştirilen bir ölçeğin tercüme edilerek kullanılması yerine ölçek geliştirilmesi daha sağlıklı ölçüm sonuçları verecektir. Alan yazınındaki bu boşluktan hareketle, çalışmanın amacı örgütsel zekâyı ölçmek için geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmektir. Çalışmada kullanılan araştırma deseni, keşifsel ardışık karma yöntemdir. Bu doğrultuda, nitel aşamada mevcut örgütsel zekâ tanımları ve modelleri incelenerek örgütsel zekânın boyutları (bilişsel, yapısal, davranışsal, sosyal/duygusal) belirlenmiştir. Ardından belirlenen boyutlar üzerinden madde havuzu oluşturulmuş; uzman görüşleri alınmış; örneklem üzerinde uygulama yapılmış ve ölçeğe son hali verilmiştir. Araştırmanın gözlem birimini en az 2 yıllık deneyime sahip 576 beyaz yakalı çalışan oluşturmuştur. Araştırmada kullanılan veri toplama tekniği çevrim içi anketlerdir. Toplanan veriler SPSS 25 programı ve AMOS eklentisi üzerinde analiz edilmiştir. Bu kapsamda; normallik testi, örneklem yeterlik testi, keşfedici faktör analizi, doğrulayıcı faktör analizi, yakınsak ve ayırt edici geçerlik testleri yapılmıştır. Analiz sonuçları örgütsel zekânın dört faktörlü yapısını doğrulamıştır. Geliştirilen ölçüm aracının uygulayıcılara, akademiye ve topluma örgütsel zekânın değerlendirilmesi ve geliştirilmesi konusunda rehber olması beklenmektedir.