Orta gelir tuzağını aşmada sektörel dönüşüm rotasının belirlenmesi: Türkiye için ampirik analiz

Ulusal ve uluslararası düzeyde birçok akademik çalışma, orta gelir tuzağına düşmemenin yollarını ya da orta gelir tuzağına düşen ülkelerin nasıl bu tuzaktan kurtulacağını incelemeye odaklanmıştır. 2008 yılından bu yana orta gelir tuzağına yakalanmış olduğuna dair güçlü sinyaller olan Türkiye ekonomisinin bu durumdan çıkabilmesi, ekonomide yapısal bir dönüşümün gerekliliğini zorunlu kılmaktadır. Orta gelir tuzağından çıkabilmek için; sanayide çeşitlendirmeyi gerçekleştirebilmek, katma değeri yüksek ürünlere odaklanmak ve sektörel önceliklendirme yapmak gerekmektedir. Bu çalışma kapsamında, Türkiye'nin üretim ve ihracatının niteliğini artırma potansiyeli taşıyan ve aynı zamanda mevcut üretim becerileriyle örtüşen sektörlerin tespit edilmesine yönelik analizler gerçekleştirilmiştir. Analizlerde, Harvard Üniversitesi Uluslararası Kalkınma Merkezi'nin ürün uzayı metodolojisinde yer alan hesaplama yöntemleri Türkiye ekonomisi için kullanılmıştır. Sofistikasyon göstergesi olan ekonomik karmaşıklık endeksi (ECI) değişkeninin, kişi başına gelirin büyümesine olan etkisi panel veri yöntemi ile test edilmiş ve aralarında pozitif bir ilişki görülmüştür. Araştırmada, Türkiye'nin üretim niteliğini ve rekabetçi olma potansiyelini yükselteceği öngörülen sektörler, iki aşamalı bir politika yaklaşımı benimsenerek tespit edilmiştir. İlk aşamada kısa vadede sıçrama yapılabilecek sektörler, ikinci aşamada ise tespit edilen sektörlerde rekabet gücü sağlandıktan sonra uzun vadede odaklanılabilecek sektörler belirlenmiştir. Sonuç olarak, Türkiye ekonomisinin 2023 hedeflerine ulaşabilmesi için odaklanılması gereken sektörlerin; makine, kimya ve sağlıkla ilgili ürünler ile elektronik sektörleri olduğu ortaya konulmuştur.