Ortaöğretim coğrafya programları açısından Finlandiya ve Türkiye?nin karşılaştırılması

Bu araĢtırmanın amacı Finlandiya‟da ve Türkiye‟de ortaöğretim düzeyinde verilen coğrafya öğretim programlarının (kazanımlar, beceri, tutum ve değerler) karĢılaĢtırılmasıdır. AraĢtırmada Türkiye ve Finlandiya ortaöğretim kademesi coğrafya öğretim programının gösterdiği benzerlik ve farklılıkların analiz edilerek karĢılaĢtırılmıĢ olup, karĢılaĢtırmalı eğitim yaklaĢımlarından yatay yaklaĢım ve nitel araĢtırmada modellerinden tarama modelleri kullanılmıĢtır. Orta öğretim coğrafya programları açısından Finlandiya ile Türkiye‟yi karĢılaĢtırabilmek için, iki ülkeye ait coğrafya (zorunlu, seçmeli) dersleri, derslere ait kazanımlar, kazanımların içerikleri ve yapıları, derslerin konuları ve sürelerine dair bilgiler kullanılmıĢtır. Ayrıca, iki ülke eğitimlerinin dünyadaki yerini görmek ve birbirleri ile karĢılaĢtırmak için dünyaca kabul gören PISA çalıĢmasının 2003, 2006, 2009, 2012 sonuçlarından da yararlanılmıĢtır. AraĢtırmadan elde edilen bulgulara göre Finlandiya‟da esnek ve aktüaliteye göre Ģekillenebilen bir öğretim programı, Türkiye‟de ise stabil bir öğretim programı mevcuttur. PISA araĢtırmasında baĢarı sıralamasında Finlandiya ilk sıralarda yer alırken, Türkiye çalıĢmada ilk sıralarda yer alamamıĢtır. Ancak Türkiye‟nin her yapılan PISA araĢtırması sonucunda ilerleme kaydettiği belirlenmiĢtir. Coğrafya dersi, ülkelerin kendi eğitim sistemleri içerisinde farklı bilimler altında yer almaktadır. Finlandiya‟da coğrafya dersi "Çevre ve Doğa Bilimleri" içinde yer alırken, Türkiye‟de "Sosyal Bilimler"in alt dalı konumundadır. Finlandiya‟da coğrafya dersinde konuya göre okul dıĢı ortamlardan da yararlanılmakta, arazi çalıĢması yapılmakta ve teknolojinin tüm imkanları kullanılmakta iken Türkiye‟de coğrafya dersi sınıf ortamında, yapılandırmacı yaklaĢıma geçilmesine rağmen çoğunlukla geleneksel yöntemlerle iĢlenmektedir. Son yıllarda Türkiye‟de projeksiyon ve akıllı tahta kullanımının artması ile viii birlikte donanımlı öğretmen dersi görsellerden istifade ederek hem kalıcı hale getirmekte hem de öğrenci için zevkli kılmaktadır. Finlandiya ve Türkiye‟deki coğrafya programlarına bakıldığında, Türkiye‟de lisans müfredatında yer alan bazı konuların Finlandiya‟da ortaöğretim müfredatında yer aldığı belirlenmiĢtir. Finlandiya‟da dört ayrı coğrafya dersi kendilerine ait müfredatları ile öğretilirken, Türkiye‟de tek bir coğrafya dersi 5 öğrenme alanında (doğal sistemler, beĢeri sistemler, mekânsal bir sentez Türkiye, küresel ortam; bölgeler ve ülkeler, çevre ve toplum) dört yıl süreyle öğretilmektedir. Ġki ülke coğrafya programları arasındaki en önemli fark ise Finlandiya‟da müfredat değiĢimlerinin tümünü değiĢtirmekten ziyade program ayarlama yönünde olduğu, Türkiye‟de ise müfredatın tümünün değiĢimi Ģeklinde olmasıdır. Türkiye‟de son yıllarda yapılan müfredat değiĢimi öğretmen eğitiminin kalitesinin yükseltilmesi, eğitim öğretimde kullanılan materyallerin niteliğinin artırılması, bilgi ve eğitim teknolojilerinin geliĢtirilmesi, coğrafya eğitimi ile ilgili uluslararası ve ulusal çalıĢmaların sayısının artması ülkemiz açısından ümit verici olmakla birlikte coğrafya programlarında mevcut program üzerinden ayarlama yapılması; programcı, öğretmen, öğrenci açısından daha faydalı olacaktır. Bilim Kodu : Anahtar Kelimeler : Coğrafya eğitimi, PISA, Coğrafya Programları, Finlandiya ve Türkiye eğitim sistemi, KarĢılaĢtırmalı Eğitim