Theses supervised by Yrd. Doç. Dr. Ersin Güngördü
15 theses · Gazi University
Ortaöğretim coğrafya programları açısından Finlandiya ve Türkiye?nin karşılaştırılması
Bu araĢtırmanın amacı Finlandiya‟da ve Türkiye‟de ortaöğretim düzeyinde verilen coğrafya öğretim programlarının (kazanımlar, beceri, tutum ve değerler) karĢılaĢtırılmasıdır. AraĢtırmada Türkiye ve Finlandiya ortaöğretim kademesi coğrafya öğretim programının gösterdiği benzerlik ve farklılıkların analiz edilerek karĢılaĢtırılmıĢ olup, karĢılaĢtırmalı eğitim yaklaĢımlarından yatay yaklaĢım ve nitel araĢtırmada modellerinden tarama modelleri kullanılmıĢtır. Orta öğretim coğrafya programları açısından Finlandiya ile Türkiye‟yi karĢılaĢtırabilmek için, iki ülkeye ait coğrafya (zorunlu, seçmeli) dersleri, derslere ait kazanımlar, kazanımların içerikleri ve yapıları, derslerin konuları ve sürelerine dair bilgiler kullanılmıĢtır. Ayrıca, iki ülke eğitimlerinin dünyadaki yerini görmek ve birbirleri ile karĢılaĢtırmak için dünyaca kabul gören PISA çalıĢmasının 2003, 2006, 2009, 2012 sonuçlarından da yararlanılmıĢtır. AraĢtırmadan elde edilen bulgulara göre Finlandiya‟da esnek ve aktüaliteye göre Ģekillenebilen bir öğretim programı, Türkiye‟de ise stabil bir öğretim programı mevcuttur. PISA araĢtırmasında baĢarı sıralamasında Finlandiya ilk sıralarda yer alırken, Türkiye çalıĢmada ilk sıralarda yer alamamıĢtır. Ancak Türkiye‟nin her yapılan PISA araĢtırması sonucunda ilerleme kaydettiği belirlenmiĢtir. Coğrafya dersi, ülkelerin kendi eğitim sistemleri içerisinde farklı bilimler altında yer almaktadır. Finlandiya‟da coğrafya dersi "Çevre ve Doğa Bilimleri" içinde yer alırken, Türkiye‟de "Sosyal Bilimler"in alt dalı konumundadır. Finlandiya‟da coğrafya dersinde konuya göre okul dıĢı ortamlardan da yararlanılmakta, arazi çalıĢması yapılmakta ve teknolojinin tüm imkanları kullanılmakta iken Türkiye‟de coğrafya dersi sınıf ortamında, yapılandırmacı yaklaĢıma geçilmesine rağmen çoğunlukla geleneksel yöntemlerle iĢlenmektedir. Son yıllarda Türkiye‟de projeksiyon ve akıllı tahta kullanımının artması ile viii birlikte donanımlı öğretmen dersi görsellerden istifade ederek hem kalıcı hale getirmekte hem de öğrenci için zevkli kılmaktadır. Finlandiya ve Türkiye‟deki coğrafya programlarına bakıldığında, Türkiye‟de lisans müfredatında yer alan bazı konuların Finlandiya‟da ortaöğretim müfredatında yer aldığı belirlenmiĢtir. Finlandiya‟da dört ayrı coğrafya dersi kendilerine ait müfredatları ile öğretilirken, Türkiye‟de tek bir coğrafya dersi 5 öğrenme alanında (doğal sistemler, beĢeri sistemler, mekânsal bir sentez Türkiye, küresel ortam; bölgeler ve ülkeler, çevre ve toplum) dört yıl süreyle öğretilmektedir. Ġki ülke coğrafya programları arasındaki en önemli fark ise Finlandiya‟da müfredat değiĢimlerinin tümünü değiĢtirmekten ziyade program ayarlama yönünde olduğu, Türkiye‟de ise müfredatın tümünün değiĢimi Ģeklinde olmasıdır. Türkiye‟de son yıllarda yapılan müfredat değiĢimi öğretmen eğitiminin kalitesinin yükseltilmesi, eğitim öğretimde kullanılan materyallerin niteliğinin artırılması, bilgi ve eğitim teknolojilerinin geliĢtirilmesi, coğrafya eğitimi ile ilgili uluslararası ve ulusal çalıĢmaların sayısının artması ülkemiz açısından ümit verici olmakla birlikte coğrafya programlarında mevcut program üzerinden ayarlama yapılması; programcı, öğretmen, öğrenci açısından daha faydalı olacaktır. Bilim Kodu : Anahtar Kelimeler : Coğrafya eğitimi, PISA, Coğrafya Programları, Finlandiya ve Türkiye eğitim sistemi, KarĢılaĢtırmalı Eğitim
9. sınıf coğrafya dersi 'yer'in oluşumu, yapısı ve iç kuvvetler' konusunda geliştirilen etkinliklerin öğrencilerin akademik başarısına etkisi
Bu çalışmada, ortaöğretim 9. sınıf coğrafya derslerinde etkinliklerin öğrencilerin akademik başarılarına etkisi araştırılmıştır. Araştırmanın uygulaması, 2011-2012 öğretim yılının ikinci döneminde Ankara Halide Edip Lisesi'nde deney ve kontrol grupları olmak üzere toplam 99 lise 1. sınıf öğrencisinden oluşan örneklem üzerinde yapılmıştır. Deney grubunda öğretim materyali olarak geliştirilen etkinliklerin kullanıldığı öğrenme ortamları oluşturularak, kontrol grubunda ise öğretmenin bu uygulama dışında kendi tercihine bağlı olarak seçtiği yöntemlerle ders işlenmiştir. Araştırma yöntemi olarak kontrol gruplu ön test-son test deneysel araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmada, öğrencilerin akademik başarılarındaki değişimi ölçmek için araştırmacı tarafından geliştirilen "40 soruluk Akademik Başarı Testi" kullanılmıştır. Çalışmanın alt problemlerinin çözümlenmesinde, deney ve kontrol gruplarının test puanlarının karşılaştırılmasında, yüzde, frekans, aritmetik ortalama ile "tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve "tek faktör üzerinde tekrarlı ölçümler için iki faktörlü ANOVA ( two -way Anova for repeated measures)" teknikleri uygulanmıştır. Araştırmanın bulgularına göre yapılandırmacı yaklaşımla geliştirilen etkinliklerin kullanıldığı deney grubu öğrencilerinin akademik başarıları kontrol grubundaki öğrencilere göre anlamlı düzeyde farklılık göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Yapılandırmacı öğretim yaklaşımı, coğrafya öğretimi, etkinlik.
12. sınıf öğrencilerinin coğrafya dersine yönelik tutumları
Bu araştırmanın amacı, 12. sınıf öğrencilerinin coğrafya dersine yönelik tutumlarını ortaya koymaktır. Araştırma ile öğrencilerin genel olarak coğrafya dersine yönelik tutumlarının belirlenmesi dışında tutumlarını etkileyen diğer değişkenlerin etkisi de incelenmiştir. Bu değişkenler; anne-baba eğitim düzeyi, okudukları okul türü, öğrenim gördükleri alan ve cinsiyettir.Araştırmada geçmişte ya da halen var olan gerçeği olduğu gibi gözlemleyerek ortaya çıkarmayı amaçlayan betimsel araştırma deseni kullanılmıştır. Bu kapsamda öğrencilerin coğrafya dersine yönelik tutumlarını ortaya koymak amacıyla bir tutum ölçeği geliştirilmiştir. Araştırma ön uygulama ve asıl uygulama olmak üzere iki basamakta uygulanmıştır. Hazırlanan ölçek, geçerlilik ve güvenilirlik analizlerinin yapılabilmesi için bir ön uygulama ile test edilmiştir. Ön uygulama 2010-2011 eğitim-öğretim yılı güz döneminde öğrenim görmekte olan 12. sınıf öğrencileri (N=83) ile yapılmıştır. Elde edilen verilerden yola çıkılarak tutum ölçeğine son şekli verilmiştir. Asıl uygulama ise aynı eğitim yılının bahar döneminde 12. sınıf öğrencileri (N=314) ile gerçekleştirilmiştir. Uygulama öncesinde öğrencilere ve coğrafya öğretmenlerine araştırma ve tutum ölçeği hakkında bilgi verilmiştir.Araştırmanın son aşamasında öğrencilere uygulanan tutum ölçeği verileri SPSS 17. programı ile çözümlenmiştir. Araştırma sonunda 12. sınıf öğrencilerinin coğrafya dersine yönelik tutumları arasında farklılıklar olduğu ortaya çıkmıştır.Araştırma sonunda;1.Araştırmaya katılan 12. sınıf öğrencilerinden kız öğrencilerin erkek öğrencilere göre coğrafya dersine yönelik daha olumlu tutuma sahip oldukları,2.Araştırmaya katılan 12. sınıf öğrencilerinden Eşit Ağırlık bölümünde öğrenim gören öğrencilerin diğer bölümlerde öğrenim gören öğrencilere göre coğrafya dersine yönelik daha olumlu tutuma sahip oldukları,3.Araştırmaya katılan 12. sınıf öğrencilerinden meslek lisesinde (imam hatip) öğrenim gören öğrencilerin diğer lise türlerinde öğrenim gören öğrencilere göre coğrafya dersine yönelik daha olumlu tutuma sahip oldukları,4.Araştırmaya katılan 12. sınıf öğrencilerinden babasının eğitim düzeyi ilkokul mezunu olan öğrencilerin diğer öğrencilere göre coğrafya dersine yönelik daha olumlu tutuma sahip oldukları,5.Araştırmaya katılan 12. sınıf öğrencilerinden annesinin eğitim düzeyi ortaokul mezunu olan öğrencilerin diğer öğrencilere göre coğrafya dersine yönelik daha olumlu tutuma sahip oldukları ortaya çıkmıştır.Ayrıca araştırmanın son bölümünde, araştırmanın verilerine dayanarak araştırmacı tarafından önerilerde bulunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Tutum, Coğrafyaya Yönelik Tutum, Eğitim-Öğretim
İşbirliğine dayalı öğretim tekniklerinden Birleştirme (Jigsaw II) tekniği ile Takım-Oyun-Turnuva (TOT) tekniklerinin ortaöğretim coğrafya dersinde dış kuvvetler konusunda başarıya etkisi
Bu araştırmanın amacı, ortaöğretim coğrafya programında yer alan 9. sınıf dış kuvvetler konularının öğretiminde işbirliğine dayalı öğrenme yöntemlerinden bir tanesi olan mı Takım Oyun Turnuva ve Birleştirme II yöntemlerinin başarıya etkisini test etmektir. Bu amaç doğrultusunda Ankara İli, Yenimahalle İlçesi, Gazi Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi 9. sınıflarından iki deney grubu olacak şekilde iki sınıf seçilmiştir. Ön test sonuçlarına göre seçilmiş olan çalışma grubunu oluşturan toplam öğrenci sayısı 50'dir.Deney grubunu oluşturan 1. grup 25 öğrenci beşer kişilik 5 takıma ayrılmıştır. Uygulama 4 hafta sürmüştür. Deney gruplarına ünitenin başında ve sonunda başarı testi uygulanmıştır. Uygulama sonucunda belirtilen yöntemlerin coğrafya öğretiminde akademik başarı üzerindeki etkisinin anlamlı olup olmadığını belirlemek için T testinden yararlanılmıştır. Yapılan T-testi sonucunda işbirliğine dayalı öğretim yöntemlerinin uygulandığı deney gruplarında her iki yöntemde de başarının birbirine yakın çıktığı, fakat Birleştirme II yönteminin başarı üzerinde daha etkili olduğu görülmüştür.
Türkiye'nin jeopolitiği ve bölgesel sorunları konusunun probleme dayalı öğrenme yöntemi ile öğrenci başarı ve tutumuna etkisinin değerlendirilmesi
Bu çalışmanın amacı; probleme dayalı öğrenme yaklaşımı ile geleneksel öğretmen merkezli eğitim yöntemini Türkiye'nin jeopolitiği ve bölgesel sorunları konusu kapsamında ilgili öğrencilerin akademik başarı, problem çözme becerileri ve coğrafya'ya karşı tutumları açısından karşılaştırmaktır.Çalışmanın örneklemini, Ankara Etimesgut Lisesi 12.Sınıfta bulunan 70 öğrenci oluşturmaktadır.Araştırmada deney ve kontrol gruplarının eşitliğini belirlemek için bilgi düzeyleri birbirlerine yakın olan, aynı alanda eğitim alan sınıflar belirlenmiştir. Deney grubunda bulunan öğrencilere probleme dayalı öğrenme yöntemi, kontrol grubu öğrencilerine geleneksel öğrenme yöntemi uygulanmıştır. Uygulama, 2010?2011 eğitim yılının ikinci döneminde toplam 4 haftalık bir sürede gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak; öğrencilere ön test ve son test olarak Türkiye'nin jeopolitiği ve bölgesel sorunları konusu kapsamında hazırlanan başarı testi, coğrafya dersi tutum ölçeği ve problem çözme envanteri kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizi SPSS 17 programı ile yapılmıştır. Araştırmada kullanılan değişkenler normal dağılım (Ek?7) gösterdiği için parametrikOlan yöntemler (Eşleşmiş t-testi, bağımsız örneklem t-testi) kullanılmıştır. Elde Edilen bulgular %95 güven Aralığında 0,05 anlamlılık düzeyinde yorumlanmıştır. Elde edilen sonuçlar, Türkiye'nin jeopolitiği ve bölgesel sorunları konusundaki kavramların öğrenciler tarafından kavranmasında, probleme dayalı öğrenmenin geleneksel yaklaşımdan daha etkili olduğunu göstermiştir. Yine öğrencilerin coğrafya dersine karşı tutumları ve problem çözme becerileri açısından da probleme dayalı öğrenme lehine gruplar arasında anlamlı bir farklılığın olduğu tespit edilmiştir.
Ortaöğretim coğrafya dersi müfredatında tematik harita ihtiyacının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi
Eğitimde materyal kullanımı, eğitim-öğretimin daha anlamlı ve kalıcı olması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle eğitim ve öğretimde konuları daha iyi anlamak, anlatmak ve kavramak için öğretim materyallerinden yararlanılması gerekmektedir. Ayrıca öğrencilerin ilgisini ve dikkatini çekmek öğrenme isteklerini teşvik edebilmek, öğretim materyallerinin etkin kullanılabilmesine bağlıdır. Coğrafya öğretiminde kullanılan en önemli materyallerden birisi haritalardır. Bu çalışmada, görsel materyallerin önemi, coğrafya öğretiminde araç-gereç kullanımı ve coğrafya eğitiminde önemli bir materyal olan haritalar ve tematik harita kullanımı irdelenmiştir. Bu amaç doğrultusunda, ortaöğretim kurumlarında görev yapan coğrafya öğretmenlerinin tematik harita ihtiyacına yönelik görüşlerini tespit etmek için tarama yöntemi kullanılmıştır. Geliştirilen ölçme aracı, ortaöğretim dokuzuncu sınıf coğrafya dersi müfredatında tematik harita ihtiyacını belirlemek için araştırmanın örneklemi olan Ankara ili mücavir alan sınırı içerisinde yer alan Altındağ, Çankaya, Etimesgut, Keçiören, Mamak, Sincan ve Yenimahalle ilçelerinde bulunan orta öğretim kurumlarında görev yapmakta olan 140 coğrafya öğretmenine uygulanmıştır.Örneklemin sorulara verdikleri cevapların şıklara dağılımı, Statistical Package for the Social Sciences [SPSS] 17.0 İstatistik programı kullanılarak Ki kare Homojenlik Analizi ile elde edilmiştir. Bu analiz yapılırken, %95 güven düzeyi (%5 önem düzeyi) esas alınmıştır. Elde edilen verilerin analizinde yüzde (%), veri sayısı(n), aritmetik ortalama (X), Ki kare (X2), Anlamlık düzeyi (p) kullanılmıştır. Ankete yönelik güvenirlik katsayısı 0.952 olup, anket yüksek güvenilir bir dereceye sahiptir.Bu bağlamda ortaöğretim dokuzuncu sınıf coğrafya dersi müfredatındaki tematik harita ihtiyacı öğretmen görüşlerine göre tespit edilmiş ve yorumlanmıştır. Araştırmanın içeriğini oluşturan dokuzuncu sınıf coğrafya ders kitapları ve yardımcı materyaller de bulunan tematik haritalar öğretmenlere göre ihtiyacı karşılamamaktadır.Coğrafya dersi müfredatında yer alan kazanımların öğrenciler verilme sürecinde öğretmenler tarafından ihtiyaç olarak belirtilen tematik haritalar okullarda öğrenci ve öğretmenlerin kullanımına sunulmalıdır.Anahtar Kelimeler: Coğrafya eğitimi, görsellik, harita, tematik harita.
Coğrafi bilgi sistemlerinin lise coğrafya derslerinde kullanılması
Teknolojinin hızla geliştiği bu dönemde kullanılan mekânsal teknolojiler, yeryüzünde meydana gelen doğal ve beşeri olayların yeniden yorumlanmasını sağlamıştır. Bu mekânsal teknolojiler günümüzde gelişmiş birçok ülke tarafından etkin olarak kullanılmaktadır. Yeryüzünde meydana gelen coğrafi olayların analizinin yapılmasını sağlayan Coğrafi Bilgi Sistemleri ABD gibi ülkelerde ilköğretimden başlayarak coğrafya derslerinde kullanılmaya başlamaktadır. Ancak bizim ülkemizde bu sistem 2005 yılında yeni Coğrafya Öğretim Programında yerini almış ve tam anlamıyla kullanılamamaktadır. Ülkemizde üniversite düzeyinde yeni yeni CBS' ye gereken önem verilmeye başlamış ancak önceden mezun olmuş ortaöğretim coğrafya öğretmenleri bu konu hakkında tam olarak bir bilgiye sahip değildir. Coğrafya öğretmenlerine CBS' yi nasıl kullanabilecekleri öğretilirken bir yandan da derslere nasıl adapte edebilecekleri konularında yardımcı olunması gerekmektedir. Bununla birlikte öğretmenlerin CBS ile ilgili yazılımlara da ihtiyaç duyduklarını söyleyebiliriz. Bu çalışmada CBS' nin ortaöğretim coğrafya ders programında kullanımı, CBS' ye ait temel özellikler, 9, 10 ve 11. sınıflara ait üç adet örnek ders uygulaması bulunmaktadır. CBS uygulamalarında ArcView 9.2 yazılımı kullanılmıştır. Anahtar Kelimeler: Coğrafya Öğretimi, Coğrafi Bilgi Sistemleri, Coğrafi Bilgi Teknolojileri
Buluş yoluyla öğretim yaklaşımının siyasi coğrafya konularının öğretiminde öğrenci başarısına etkisi
Bu doktora tezinin amacı, buluş yoluyla öğretim yaklaşımının siyasi coğrafya konularının öğretiminde öğrenci başarısı üzerindeki etkisini belirlemektir.Araştırma, Milli Eğitim Bakanlığı Ankara İli Keçiören İlçesi Keçiören Lisesi 2009 / 2010 Eğitim ? Öğretim yılı I. Dönem Lise 12. sınıf öğrencileri (70 öğrenci) üzerinde yürütülmüştür.Araştırmada, deney ve kontrol gruplu bir deneysel desen kullanılmıştır. Yapılan araştırmada, ? Buluş Yoluyla Öğretim Yaklaşımı ? ile hazırlanan programla öğretim alan öğrenci grubu ile bu tür bir öğretim almayan öğrenci grubunun puanları arasında anlamlı bir farklılığın olup olmadığına bakılmıştır. Bu iki öğrenci grubundan buluş yoluyla öğretim yaklaşımı ile hazırlanan programla öğretim alan öğrenciler ?deney grubunu?, buluş yoluyla öğretim yaklaşımı ile hazırlanan programla öğretim almayan öğrenciler ise ?kontrol grubunu? oluşturmuştur. Deney ve kontrol grupları random olarak seçilen 35'er öğrenciden oluşmuştur.Uygulama amacıyla; 12. sınıf coğrafya dersi ? Küresel Ortam: Bölgeler ve Ülkeler ? öğrenme alanındaki siyasi coğrafya kazanımları seçilmiştir.Bu sınıflarda derse giren öğretmenlere uygulama başlamadan önce, ?Buluş Yoluyla Öğretim Yaklaşımı? ilkeleri ile hazırlanan program ve etkinlikler hakkında 1 hafta süreli bilgilendirme semineri verilmiştir. Deney grubu, seçilen kazanımları buluş yoluyla öğretim yaklaşımı ile 4 hafta boyunca haftada 4 saat işlemiştir. Kontrol grubu ise, aynı kazanımları aynı sürede öğretmen merkezli mevcut yöntemlerle (anlatım ve soru-cevap gibi) işlemiştir.Son olarak araştırmanın alt problemlerinin istatistiksel analizi için gerekli verileri toplamak amacıyla, seçilen kazanımlarla ilgili, geliştirilen başarı testi uygulanmış ve her iki gruptaki öğrencilerin başarı düzeyleri belirlenmiştir. Deney ve kontrol grubunun öntest ? sontest başarı puanları arasında anlamlı bir fark bulunmuştur.Araştırma sonucunda;1) Coğrafya konularının öğretiminde buluş yoluyla öğretim yaklaşımının öğrencilerde anlamlı ve uzun süreli öğrenmeyi gerçekleştirdiği,2) Coğrafya konularının öğretiminde buluş yoluyla öğretim yaklaşımının öğrencilerde eleştirel, sezgisel ve yaratıcı düşünme, tümevarım gibi zihinsel becerileri olumlu yönde etkilediği,3) Coğrafya konularının öğretiminde buluş yoluyla öğretim yaklaşımının öğrencilerde çıkarımlarda bulunma, yorumlama, sorgulama, analiz etme ve ilişkilendirme gibi bilgi, beceri, tutum ve davranışları geliştirdiği,4) Coğrafya konularının öğretiminde buluş yoluyla öğretim yaklaşımının öğrenci başarısını artırdığı ortaya çıkmıştır.Araştırma sonunda, ortaya çıkan sonuçlara dayalı olarak araştırmacı tarafından önerilere de yer verilmektedir.Anahtar Kelimeler: Coğrafya Öğretimi, Buluş Yoluyla Öğretim Yaklaşımı, Siyasi Coğrafya
Ortaöğretim coğrafya dersinde aktif öğretimin öğrenci başarısına etkisi
Bu araştırma; coğrafya dersi `Ekosistem ve Madde Döngüsü' ünitesinin öğretiminde aktif öğrenme yaklaşımının etkisini incelemeye yönelik bir çalışmadır. Araştırmanın amacı, ilgili ünitenin öğretiminde aktif öğrenme yaklaşımının geleneksel öğretim yöntemlerine göre öğrenci başarısına etkisinin olup olmadığını belirlemektir.Araştırmada 2009-2010 öğretim yılı, Ankara iline bağlı Mamak Yavuz Sultan Selim Anadolu Lisesi' nde kontrol gruplu ön? son test modeli kullanılmıştır. Deneklerin seçimi tamamen objektif olarak yapılmıştır. Araştırma, coğrafya dersini aynı öğretmenden alan XI. sınıflara uygulanmıştır. Deney grubu 20, kontrol grubu 19 öğrenciden oluşturulmuştur. Deney grubunda aktif öğrenme yaklaşımına uygun olarak hazırlanan çalışma yaprakları ve etkinliklerle öğretim yapılmış, kontrol grubunda ise geleneksel öğretim yöntemiyle ders işlenmiştir Veri toplama aracı olarak ekosistem ve madde döngüsü konusuna ait farklı kaynaklardan yararlanılarak çoktan seçmeli 32 soruluk bir başarı testi hazırlanmış ve kullanılmıştır. Bu testler deney ve kontrol gruplarına araştırma başlamadan ve deneysel çalışmanın bitiminde iki kez uygulanmıştır.Verilerin analizinde kullanılan istatistiksel işlemlerin sonucunda ise, deney grubuna uygulanan aktif öğrenme yaklaşımının öğrenci başarısını arttırmada geleneksel öğretim yönteminden daha etkili olduğu söylenebilir.Anahtar kelimeler: Aktif Öğrenme, Coğrafya Öğretimi, Çevre, Ekosistem
Doğal sistemler öğrenme alanında yer alan iç kuvvetler konularının öğretiminde aktif öğrenme teknikleri
Bu araştırmanın amacı, Coğrafya dersinde İç Kuvvetler konularının aktif öğrenme yöntemlerinin ve geleneksel öğretimin, öğrencilerin akademik başarıları üzerindeki etkilerini incelemektir.Araştırma 2009 ? 2010 öğretim yılının güz yarıyılında Ankara ili Altındağ ilçesi Hacı Bayram Anadolu İmam Hatip Lisesinde; 27 öğrencilik deney grubu ile 27 kontrol grubu olmak üzere toplam 54 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir.Araştırmada kontrol gruplu, öntest - sontest deneysel araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmada deney grubunda aktif öğrenme teknikleri, kontrol grubunda ise geleneksel öğretim yöntemleri kullanılmıştır. Araştırma, orta sosyoekonomik düzeye sahip bir ortaöğretim kurumunda yapılmıştır. Araştırma denekleri random ( rastgele ) yöntemle seçilmiştir.Araştırmanın verileri, başarı testi ile toplanmıştır. Verilerin analizinde aritmetik ortalama, standart sapma, t-testi kullanılmıştır.Sonuç olarak başarı testi sontest puanları açısından, aktif öğrenme yöntemlerinin uygulandığı deney grubunun başarı sontest puanlarının aritmetik ortalaması, öğretmen merkezli geleneksel öğretimin uygulandığı kontrol grubunun başarı sontest puanlarının aritmetik ortalamasından yüksek bulunmuştur. Böylece aktif öğrenme yaklaşımının öğrencilerin coğrafya dersine ilişkin başarıları üzerinde öğretmen merkezli geleneksel öğretime göre daha etkili olduğu belirlenmiştir.
Mevcut problemlerin çözümünde beşeri ve ekonomik coğrafya müfredatının öğretime katkı derecesinin öğrenci görüşlerine göre değerlendirilmesi
Bu araştırmada Beşeri ve Ekonomik Coğrafyanın konularına ilişkin problemlerin çözümüne ilişkin orta öğretim 11.sınıf öğrencilerinin görüşlerine yer verilmiş; cinsiyete, öğrenim gördükleri alan türüne göre ve öğrenim gördükleri lise türüne göre gösterdiği farklılıklar ortaya konulmuştur.Araştırmanın evrenini 2006?2007 eğitim öğretim yılında Ankara ili Kızılcahamam ilçesindeki orta öğretim okullarının 11.sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Örneklem ise Kızılcahamam ilçesindeki; Kızılcahamam Anadolu Lisesi, Kızılcahamam Lisesi, Kızılcahamam Endüstri Meslek Lisesi, Kızılcahamam Sağlık Meslek Lisesi, Kızılcahamam İmam Hatip Lisesi ve Kızılcahamam Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesinde yer alan 298 öğrencidir.Bu araştırma kapsamında öğrenciler için 36 maddeden oluşan anket formu kullanılmıştır. Anket formu ile elde edilen veriler SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Öğrencilerin görüşlerine ilişkin frekans ve yüzdelik dağılımlar ile cinsiyete göre t testi ve öğrencilerin öğrenim gördükleri alan türüne ve lise türüne göre farklılıkları tespit etmek için varyans analizi ve scheffe testi yapılmıştır. Araştırmada anlamlılık düzeyi 0,05 olarak kabul edilmiştir.Araştırma sonucunda;1) Öğrencilerin mevcut problemlerin çözümünde beşeri ve ekonomik coğrafya müfredatının katkı yaptığı konusunda olumlu görüş bildirmişlerdir.2) Araştırmaya katılan öğrencilerin mevcut problemlerin çözümünde beşeri ve ekonomik coğrafya müfredatının değerlendirmesine ilişkin görüşleri cinsiyetlerine göre anlamlı bir farklılık göstermemiştir.3) Araştırmaya katılan öğrencilerin öğrenim gördükleri alan türüne göre anlamlı bir farklılık bulunamamıştır.4) Araştırmaya katılan öğrencilerin öğrenim gördükleri lise türüne göre yapılan analizde Genel Lise ile Anadolu Lisesi arasında Genel Lise lehine anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Bu durum genel lise öğrencilerinin sorunların çözümünde beşeri ve ekonomik coğrafya müfredatının öğretime katkı derecesinin daha yüksek olduğuna inandıkları şeklinde yorumlanabilir. Meslek Lisesi öğrencisinin ise coğrafya dersine karşı ilgisiz olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Bu durumu engellemek için meslek liselerinin tüm seviyelerinde coğrafya dersi zorunlu olarak okutulmalı ve bu dersin gerekliliği vurgulanmalıdır.Araştırmanın diğer amacı olan 2005 yılı yeni coğrafya programı ile eski programın karşılaştırmasını yapmak için Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesinde görevli akademisyenler araştırmanın evren ve örneklemini oluşturmuştur.Akademisyenler için 15 maddeden ve 5 açık uçlu sorudan oluşan anket formu kullanılmıştır. Araştırma sonunda;a) Yeni Coğrafya Programını eskiye göre ?iyi? ve ?çok iyi? bulanların oranı %62,5'tir.b) Öğretmen merkezli eski programdan, öğrenci merkezli (aktif öğrenme) yeni programa geçiş oldukça olumludur. Ancak dil ve ifadenin yetersiz oluşu kazanımların anlaşılmasını güçleştirmiş, böylece programın bir ayağı eksik kalmıştırAnahtar Kelimeler: Mevcut Problem, Beşeri ve Ekonomik Coğrafya Müfredatı
Cografya ögretiminde aktif ögrenme uygulamaları
Bu arastırmanın amacı, aktif ögrenme yaklasımının, egitim fakültelerinin sonsınıflarında verilmekte olan Çevre Sorunları Cografyası dersi içerisindeki ÇevreKirliligi (hava, su, toprak ve radyoaktif kirlilikleri) ünitesinin ögretiminde,ögrencilerin akademik basarıları ile Çevre Sorunları Cografyası dersine ve çevresorunlarına iliskin tutumları üzerindeki etkisini belirlemektir.Arastırma deneysel desen modelinde gerçeklestirilmistir. Arastırmada veritoplama aracı olarak basarı testi ile çevre sorunları cografyası dersi ve çevre sorunlarıtutum ölçekleri kullanılmıstır. Gelistirilen ölçme araçları 2006?2007 Egitim ÖgretimYılında, Balıkesir Üniversitesi, Necatibey Egitim Fakültesi, lkögretim BölümüSosyal ilgiler Ögretmenligi Anabilim Dalı son sınıf ögrencilerinden olusan 88 kisiyeuygulanmıstır.?Çevre Kirliligi? ünitesi, Aktif ögrenme yöntemlerine göre derslerin islendigideney grubu ile es zamanlı olarak, kontrol grubuyla, düz anlatım ve soru cevapyöntemleri kullanılarak, dersin sorumlu ögretim elemanı tarafından, islenmistir.Arastırmanın alt problemlerinin çözümlenmesinde; yüzde, frekans, aritmetikortalama ile tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve tek faktör üzerinde tekrarlıölçümler için iki faktörlü ANOVA (repeated measures) testi kullanılmıstır.Arastırma sonucunda, ?Çevre Kirliligi? konusunda, basarı testi ve tutumölçeklerinden elde edilen sonuçlarda, deney grubu lehine anlamlı bir farklılık tespitedilmistir.
Hidrografya konularının öğretiminde aktif öğrenme temelli bir model( ortaöğretim 10. sınıf örneği )
Bu araştırmanın amacı, Coğrafya dersinde Hidrografya ( Sular Coğrafyası ) konularının aktif öğrenme yöntemlerinin ve geleneksel öğretimin, öğrencilerin akademik başarıları üzerindeki etkilerini incelemektir.Araştırma 2007 ? 2008 öğretim yılının güz yarıyılında Ankara ili Çankaya ilçesindeki bir ortaöğretim okulunda; 69öğrencilik deney grubu, 63 öğrencilik kontrol grubu olmak üzere toplam 132 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir.Araştırmada kontrol gruplu, öntest - sontest deneysel araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmada deney grubunda aktif öğrenme teknikleri, kontrol grubunda ise geleneksel öğretim yöntemleri kullanılmıştır. Araştırma, orta sosyo - ekonomik düzeye sahip bir ortaöğretim kurumunda yapılmıştır. Araştırma denekleri, çalışmaya gönüllü olarak katılan öğretmenin öğrencileri arasından random ( rastgele ) yöntemle seçilmiştir.Araştırmanın verileri, başarı testi ile toplanmıştır. Verilerin analizinde aritmetik ortalama, standart sapma, t-testi kullanılmıştır.Sonuç olarak başarı testi sontest puanları açısından, aktif öğrenme yöntemlerinin uygulandığı deney grubunun başarı sontest puanlarının aritmetik ortalaması, öğretmen merkezli geleneksel öğretimin uygulandığı kontrol grubunun başarı sontest puanlarının aritmetik ortalamasından yüksek bulunmuştur. Böylece aktif öğrenme yaklaşımının öğrencilerin coğrafya dersine ilişkin başarıları üzerinde öğretmen merkezli geleneksel öğretime göre daha etkili olduğu belirlenmiştir.Anahtar kelimeler : Aktif Öğrenme, Geleneksel Öğretim, Coğrafya Öğretimi
Coğrafya eğitiminde işbirlikli öğrenme tekniklerinden öğrenci takımları başarı bölümlerin öğrenci başarısına etkisi
ÖZET Bu deneysel araştırmada, işbirlikli öğrenme tekniklerinden "Öğrenci Takımları Başarı Bölümleri" tekniğinin ortaöğretim birinci sınıf Coğrafya dersinde yer alan "Dış Kuvvetler" konularının öğretiminde öğrencilerin akademik başarıları etkisi üzerindeki geleneksel öğretim yöntemiyle karşılaştırılarak incelenmiştir. Araştırma 2003-2004 öğretim yılı bahar döneminde, Mamak İmam Hatip Lisesi birinci sınıf öğrencileri üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada dış kuvvetler konusu, kontrol grubunda geleneksel öğretim yöntemiyle, deney grubunda ÖTBB tekniği ile işlenmiştir. Bu araştırmada, öntest-sontest kontrol gruplu deney deseni uygulanmıştır. Elde edilen bulgular, SPSS (Statistical Packet For The Social Science) istatistik programı kullanılarak analiz edilmiştir. Testlerden elde edilen sonuçlar, gruplar arasında "ilişkisiz örneklemler t-testi", grup içinde ise "ilişkili örneklemler t-testi" kullanılarak 0,05 manidarlık düzeyinde test edilmiştir. Yapılan t-testi sonucunda deney ve kontrol grubundaki öğrencilerin akademik başarıları arasında deney grubu lehine anlamlı düzeyde farklılığın olduğu görülmüştür. Bu da bize akademik başarıyı arttırmada işbirlikli öğrenme yönteminin daha etkili olduğunu göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Coğrafya Öğretimi, Akademik Başarı, işbirliğine Dayalı Öğrenme, Öğrenci Takımları Başarı Bölümleri.
Magazin Coğrafya dergilerinin Coğrafya öğretimindeki yerinin değerlendirilmesi
ÖZET Bu araştırmanın amacı yüksek öğretim Coğrafya öğrencilerinin, Coğrafya öğretimi açısından alternatif kaynaklar olarak ifade edilen magazin Coğrafya dergilerine ilişkin görüşlerini belirlemek ve bu dergilerin Coğrafya öğretimindeki yerini tespit edebilmektir. Araştırmada veri toplama aracı olarak bir anket uygulanmıştır. Geliştirilen anket Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Coğrafya Öğretmenliği anabilim dalında öğrenim gören 194 öğrenciye uygulanmıştır. Araştırmanın alt problemlerinin çözümlenmesinde; tek yönlü varyans analizi (ANOVA) yapılmış; frekans, yüzde ve aritmetik ortalama değerleri kullanılmıştır. Araştırmaya katılan değerlendirmecilerin çoğunluğu, dergileri bilimsel bulduklarını, bu dergilerin bilgilerini unutmalarını engellediğini ve fakültede aldıkları bilgileri pekiştirdiğini; dergilerdeki fotoğrafların eğitimlerine pekiştireç olduğunu ifade etmişlerdir. Yüksek öğretim coğrafya öğrencilerinin magazin coğrafya dergilerinin Coğrafya öğretimindeki yerine ilişkin görüşleri, mezun olunan lise türü ve aylık gelir durumu değişkenlerine göre anlamlı bir fark göstermezken; sınıf ve sürekli takip edilen dergiler değişkenlerine göre anlamlı bir fark göstermiştir. Yüksek öğretim coğrafya öğrencilerinin magazin coğrafya dergilerinin Coğrafya öğretimindeki yerine ilişkin görüşleri sınıf değişkenine göre amaç, içerik, dil-anlatım ve görsellik boyutlarında anlamlı farklılık göstermiş iken; sürekli takip edilen dergiler değişkenine göre amaç ve içerik boyutlarında anlamlı bir fark göstermemiş; dil-anlatım ve görsellik boyutlarında anlamlı bir fark göstermiştir.