Ortaokul 5.-6.-7. sınıf öğrencilerinin, akran zorbalığı türlerine maruz kalma ve baş etme yollarının incelenmesi (Ayancık ilçesi örneği)

Çocukluk ve ergenlik dönemi bireyin, sosyal değişimlere en açık olduğu çağ olmakla beraber bu dönemde maruz kalınan olumsuz yaşantılar çocukların ve gençlerin, gruptaki şiddet ve zorbalık eylemlerini benimsemelerine ve kanıksamalarına yol açmaktadır. Akran zorbalığı olarak tanımlanan bu davranışların, Türkiye'de ve dünyada hızla artması sonucu, zorbalığa karışan öğrencileri de içeren araştırmalara ağırlık verilmiştir. Bu nedenle bu araştırmada ortaokul 5.-6.-7. sınıf öğrencilerinin akran zorbalığı türlerine maruz kalma ve baş etme yollarının incelenmesi amaçlanmıştır. Sinop ili Ayancık ilçesinde resmî bir ortaokulda 2023-2024 eğitim-öğretim döneminde okula devam eden toplam 223 öğrenciye uygulanmıştır. Nitel araştırma yöntemi kullanılan araştırmada fenemoloji deseni kullanılmıştır. Katılımcı öğrencilerin yaş aralığı 10-12 arasında değişmektedir. Yüz yüze uygulanan Form-1 ve Form-2 anketleri ile veriler toplanmıştır. Betimsel metot kullanılarak yapılan çalışmada; frekans ve yüzde oranları ile istatistikler çıkarılmıştır. Araştırma sonucuna göre; öğrencilerin zorbalığı tanımlarken bileşenleri ifade etmeyerek terimsel tanım yapamadıkları; şiddet ve zorbalık kavramlarını birbirleri yerine kullanmaları ile beraber akran zorbalığı olaylarını ayırmakta güçlük çektikleri, yüzeysel bilgiye sahip oldukları; öğrencilerin okulda akran zorbalığı olayları ile karşılaştıkları/şahit oldukları; olayların en çok okulda olduğu; en fazla sınıflarından ve diğer sınıflardan arkadaşlarının zorbalık yaptığı; zorbalığın en çok erkekler tarafından yapıldığı ve kızların mağdur olduğu; karşılaştıkları akran zorbalığı olaylarında güvendikleri bir yetişkin, aile, öğretmen ile paylaşma yolunu seçtikleri; durumu aileleri ile paylaştıkları; ailelerinin çoğunlukla okul idaresi ve öğretmenlerle zorbalık olaylarını görüştükleri; zorbalık olaylarında arkadaşlarından yardım aldıkları, zorbalık olaylarının ders başarısını etkilemediği, akran zorbalığında ailelerinden, sınıf rehber öğretmenlerinden ve güvendikleri bir yetişkinden yardım isteyerek başa çıktıklarına ulaşılmıştır. Sonuç olarak; öğrencilerin şiddet ve zorbalık kavramlarını birbirleri yerine kullanmaları ile beraber akran zorbalığı olaylarını ayırmakta güçlük çektikleri görülmüştür. Akran zorbalığı ile ilgili benzer yaş gruplarındaki araştırmaların artması, eksiklerin ortaya çıkarılıp bu doğrultuda araştırmalar yapılmasına katkı sağlayacaktır.