Ortaokul öğrencilerinin harita okuryazarlık beceri düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi

Sosyal bilgiler; insanların yaşadıkları toplumu, dünyayı tanıyarak iyi birer vatandaş olmalarını sağlayan çok yönlü bir derstir. Bu disiplin, tarih ve coğrafya gibi farklı bilim dallarından yararlanarak insanların çevresiyle uyumlu yaşamasını ve sosyal beceriler kazanmasını sağlar. Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin harita okuryazarlık beceri düzeylerinin belirlenmesi ve harita okuryazarlık beceri düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesidir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden kesitsel tarama deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2024-2025 eğitim öğretim yılında bir ilin beş devlet okulunda öğrenim gören 5.,6.,7. ve 8. sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Araştırmaya 403 öğrenci katılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacının geliştirmiş olduğu Harita Okuryazarlık Beceri Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Harita Okuryazarlık Beceri Ölçeği'nin geçerlik çalışmaları için önce Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) yapılmış, daha sonra Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile test edilmiştir. Ölçeğin güvenirliğini belirlemek amacıyla Cronbach's Alpha iç tutarlılık katsayısı hesaplanmıştır. Ortaokul öğrencilerinin harita okuryazarlık beceri düzeylerinin belirlemesi ve çeşitli değişkenler açısından incelenmesi için ise t testi ve ANOVA uygulamıştır. Elde edilen bulguların yorumlanması analizlerin gerçekleştirilmesinde SPSS 21.0 ve AMOS 21.0 paket programlarından yararlanılmıştır. Araştırmanın sonucunda Harita Okuryazarlık Beceri Genel Ölçeği puanları sınıf düzeyine göre anlamlı fark göstermiştir; 6., 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin genel harita okuryazarlık beceri düzeyi, 5. sınıf öğrencilerine göre anlamlı düzeyde yüksektir (6,7,8> 5). Bu bulgu, harita okuryazarlık becerisinin kademeli olarak geliştiğini ve sınıf düzeyinin önemli bir belirleyici olduğunu göstermektedir.