Ortaokul öğrencilerinin konuşma becerilerinin geliştirilmesinde görsellerin etkisi

Bu araştırmada, Türkçe dersi öğretim programında belirlenen konuşma becerisi kazanımlarının görseller kullanılarak geliştirilmesi amaçlanmıştır. Görsellerin konuşma becerisi üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla araştırma; nicel yöntemde ön-test son-test kontrol gruplu yarı deneysel model, nitel araştırma yönteminde ise eylem araştırması olarak desenlenmiştir. Nicel ve nitel veri toplama teknikleri beraber kullanılmıştır. Nicel veriler için araştırmacı tarafından konuşma becerisi kazanımları dikkate alınarak geliştirilen "Konuşma Becerisi Değerlendirme Formu", nitel veriler için de içerik analizi kullanılmıştır. Araştırma bir devlet okulunun iki altıncı sınıf şubesinde 2013- 2014 eğitim- öğretim yılının birinci döneminde, oranlı tesadüfi (random) örnekleme yöntemi kullanılarak yapılmıştır. Araştırmanın nicel bulgularına göre; deney grubu öğrencileri son-testte; = 75,09 puan almışken, kontrol grubu için bu oran = 48,68' de kalmıştır ( t(31)=7,3 p>.05). Son- test puanlarında kız öğrenciler lehine anlamlı fark da tespit edilmiştir. Bazı bulgulara göre deney grubu öğrencilerinin; %28.1 oranında konuşmasına uygun ifadelerle başladığı, %21.8' inin konuşmasında başlık kullandığı, %46.8 oranında gereksiz sesler çıkardığı tespit edilirken, kontrol grubu öğrencilerinin ise; %3.1 oranında konuşmasına uygun ifadelerle başladığı, %6 sının konuşmasında başlık kullandığı, %90.6 oranında gereksiz sesler çıkardığı belirlenmiştir. Araştırmanın nitel bazı bulgularına göre; deney grubu öğrencilerinin konuşma becerisi süre ortalaması 3.2 sn. olarak gerçekleşirken, aynı süre kontrol grubunda 1.3 sn. olarak belirlenmiştir. Deney grubu öğrencileri toplamda 440 adet kelime üretirken, kontrol grubu; 238 kelime üretmiştir. Bu anlamda deney grubu öğrencilerinin sözcük türleri olarak kullandığı 391 kelimenin %58.5'i isim, %19.9'u fiil, %10. 2'ü sıfat, %3.3'ü zarf, %3.5'i zamir, %4.6'sının ise edat ya da bağlaç olarak kullanıldığı belirlenmiştir. Kontrol grubu öğrencilerinde ise; sözcük türleri olarak kullanılan 204 kelimenin %55.8'i isim, %20'si fiil, %8.3'ü sıfat, %4.4'ü zarf, %3.9'u zamir, %4.4'ünün ise edat ya da bağlaç olarak kullanıldığı belirlenmiştir. Bu bağlamda, kullanılan görsellerin konuşma becerisini geliştirdiği ifade edilebilir. Anahtar Kelimler: Görsel okuryazarlık, görsel unsurlar, konuşma becerisi, konuşma eğitimi, Türkçe dersi.