Örtü altı muz üretiminde herbisit ve alev uygulamalarının yabancı ot mücadelesi ve muz gelişimine etkilerinin belirlenmesi

Muz tüm Dünya'da en çok tüketilen meyvelerden biri olup, ülkemizde de yıldan yıla üretimi artan önemli meyvelerin başında gelmektedir. Örtü altı muz üretiminde karşılaşılan önemli sorunlardan biri de yabancı otlardır. Bu çalışmanın amacı; örtü altı muz üretiminde sorun olan yabancı otlarla mücadele etmek için bazı herbisitler ve alternatif olarak alevleme yönteminin gerek yabancı ot kontrolü gerekse muz gelişimi üzerine etkilerini belirlemektir. Bu amaçla dört herbisit (Glyphosate, glufosinateammonium, diquat ve glyphosate+oxyfluorfen) ve iki farklı dozda (3,9 kg/da ve 5,4 kg/da) alev uygulamasının etkinliği otlu kontrolle birlikte karşılaştırılmıştır. Bu amaçla her biri 25 m2 olan parsellerde tesadüf blokları deneme desenine göre dört tekerrürlü bir deneme kurulmuştur. Çalışma 2023 yılında Antalya ili Manavgat ilçesindeki bir muz serasında yürütülmüştür. Deneme alanında 15 familyadan 27 yabancı ot türü tespit edilmiştir. En baskın türlerin sırasıyla Cardamine occulta, Pilea microphylla, Cynodon dactylon, Ipomoea triloba ve Digitaria sanguinalis olduğu belirlenmiştir. Deneme alanında bu beş yabancı ot türünün tüm türler içinde yoğunluk bakımından %96,2 kaplama alanı bakımından %91,4'ünü oluşturduğu görülmüştür. Yapılan uygulamalar sonucunda elde edilen sonuçlar genel olarak değerlendirildiğinde herbisit ve alev uygulamalarının yabancı otları baskıladığı tespit edilmiştir. Herbisit uygulamalarının rezidüel etkisi nedeniyle alevlemeye göre daha başarılı olduğu görülmüştür. Denemeye alınan herbisitler içerisinde gerek yoğunluk gerekse kaplama alanı bakımından öne çıkan uygulama glyphosate+oxyfluorfen olmuştur ancak pek çok gözlemde herbisitlerin etkinliği açısından birbirleri arasında istatistik olarak fark tespit edilememiştir. Alev uygulamalarının rezidüel etkisi olmadığından arzu edilen etkinin oluşması için birden fazla tekrar edilmiştir. Buna karşın alevleme maliyetinin herbisit maliyeti ile hemen hemen aynı olduğu görülmüştür. Çalışmanın yetişkin bir muz serasında yürütülmesinden dolayı uygulamaların verim ve verim parametrelerine etkisi çok belirgin olmamakla birlikte muz gelişimi üzerine etkileri önemli bulunmuştur. Muzun gövde kalınlığı ve hevenk sapı kalınlığı tüm uygulamalarda kontrole göre artırmıştır. Her iki parametre açısından en yüksek artış glyphosate+oxyfluorfen uygulamasından elde edilmiştir. Özet olarak bu çalışma ile şu ana kadar herhangi bir herbisitin ruhsatlı olmadığı muz üretim alanlarında kullanılabilecek alternatif herbisitler hem etkinlik hem de fitotoksite açısından test edilmiş, diğer taraftan da özellikle organik tarım yapan işletmeler için alevlemenin örtü altı muz üretiminde alternatif bir yabancı ot savaşım yöntemi olarak kullanılabileceği gösterilmiştir.