Osmanlı-İngiliz diplomatik ilişkileri (1812-1815)

1812'de imzalanan Bükreş Antlaşması her ne kadar Osmanlı-Rusya ilişkilerinde bir barış dönemi açsa da yeni sorunları da beraberinde getirmiştir. Napolyon'un Moskova seferi nedeni ile imzalanan bu antlaşma her iki tarafı da memnun etmemişti. Rusya, antlaşma sonrasında bir ittifak arayışı içine girmişken Osmanlı Devleti ise kaybettiği toprakları geri almak niyetindeydi. İki ülke arasındaki barışın imzalanmasını en çok isteyen ülkelerin başında İngiltere geliyordu. Napolyon'un karşısında oluşan cephenin zayıflamasını istemeyen Londra hükûmeti hem barışın devamı hem de antlaşma sonrasında Bâb-ı Âli'nin tarafsızlığı için yoğun bir çaba harcayacaktı. Bu politikanın uygulanması ise İstanbul'da bulunan İngiliz elçileri Stratford Canning ve Robert Liston'a düşecekti. Bükreş Antlaşması'nın imzalanmasından sonra İstanbul'a gelen Liston, Napolyon'a karşı verilen mücadele sırasında özellikle Bâb-ı Âli'nin tarafsız kalması için mesai harcayacaktı. Osmanlı Devleti ise bu süreçte özellikle Rusya tarafından Bükreş Antlaşması'na aykırı bir şekilde Kafkasya'da işgal edilen bölgelerin tahliyesi için çaba gösterecekti. Prag şehrinde toplanması konuşulan kongrede de bu amaçla aktif bir politika izlemeyi planlamıştı. Fakat Kafkasya'daki bölgelerin bir türlü tahliye edilememesi, Viyana Kongresi'ne temsilci gönderilmesine dair davetlerin de geri çevrilmesine neden olacaktı. Daha sonrasında, Osmanlı Devleti'nin toprak bütünlüğünün genel garanti kapsamına alınmasına dair teklifler de Avrupa'ya karşı oluşan olumsuz imajdan dolayı reddedilecekti. Avusturya, İngiltere ve Fransa'nın İstanbul ile St. Petersburg arasındaki sorunların çözümü için arabuluculuk teklifi de kabul edilmeyecekti. Bu çalışmada, Bükreş Antlaşması'ndan Napolyon'un Waterloo'da yenilmesine kadar geçen süreçte hem Osmanlı diplomasisi hem de Osmanlı-İngiliz diplomatik ilişkileri tahlil edilmeye çalışılacaktır. Anahtar Kelimeler: Diplomasi, Osmanlı Devleti, İngiltere, Bükreş Antlaşması, Viyana Kongresi, Robert Liston