The imdâdiyye taxes in the Ottoman finance

On yedinci yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu, pek çok savaş, mâlî sorunlar, demografik değişimler, bütçe açıkları ve iktidar için mücadele eden çeşitli Osmanlı grupları arasındaki siyasî ve sosyal rekabetler nedeniyle geleneksel yapılarını sürdürmek için çabaladı. Gerçekten de on yedinci yüzyıl, devletin, o yüzyılın tüm zaman dilimi boyunca sayısız finansal krizle karşı karşıya kaldığını gösteren bir dönemdi. Hükümet ve mâlî yetkililer, Merkezî Hazine'nin devamlı hale gelen bütçe açıklarına çözüm bulmak için bazı mâlî tedbirler uyguladılar ve sonuç olarak imdâdiyye gibi yeni ekonomi politikaları ortaya çıktı. On yedinci yüzyılda ilk defa uygulanan imdâdiyye, re'âyâdan ziyâde Osmanlı toplumundaki zengin gruplardan, devletin üst düzey yetkililerinden alınan olağan üstü bir savaş dönemi maddî yardım vergisi olarak ortaya çıkmıştır. On sekizinci yüzyılın ilk çeyreğinde de imdâdiyye vergileri yeniden düzenlenmiş ve olağan bir vergi olarak kabul edilerek eyâletlerdeki vâliler ve üst düzey yöneticilere ait sürekli bir gelir kaynağı haline getirilmiştir. Bu tez, Osmanlı Mâliyesi'ndeki imdâdiyye vergilerini ve on sekizinci yüzyılın başından on dokuzuncu yüzyıla kadar geçirdiği birçok değişikliği incelemektedir. Ayrıca imdâdiyye uygulaması yeniden düzenlendikten sonra ortaya çıkan yeni sonuçları ve diğer ekonomi politikaları ile olan ilişkilerini de ilgili bölümlerde tartışmaktadır. Anahtar Kelimeler: Hazeriyye, İmdâdiyye, On Yedinci ve On Sekizinci Yüzyıllar, Osmanlı Maliyesi, Seferiyye.