Osmanlı topraklarına yapılan göçler ve Muhacirin-i İslamiye Komisyonu

Osmanlı Devleti'nin genişleme dönemlerinden sonra giriştiği savaşlarda topraklarını kaybetmeye başlaması aynı zamanda o topraklarda yaşayan Türk ve Müslüman kitlelerin geriye doğru göçlerinin de başlamasına yol açmıştır. Osmanlı Devleti Kırım, Balkanlar, Kafkasya ve Akdeniz-Ege adalarından çekildikçe bu bölgelerde yaşayan Müslüman topluluklar da Osmanlı'nın hakimiyetindeki topraklara göç etmişlerdir. 1783 yılında Kırım'ın Rusya tarafından ele geçirilmesiyle kitlesel olarak yaşanmaya başlayan göçler XIX. yüzyılda artarak sürmüş ve Osmanlı Devleti'nin yıkılışına kadar neredeyse kesintisiz olarak devam etmiştir. Yaşanan göçlerle Osmanlı topraklarına sığınan muhacirlerin iskân edilmesi devlet eliyle yapılmaya çalışılmış ve bu amaçla çeşitli zamanlarda geçekleşen yoğun göç dönemlerinde göçmen iskân kurumları oluşturulmuştur. Oluşturulan bu kurumlardan biri de Muhacirin-i İslamiye Komisyonu'dur. Osmanlı padişahının başkanlığında faaliyetlerine başlayan Muhacirin-i İslamiye Komisyonu'nun çalışmaları 1908'de lağvedilmesine kadar aralıksız sürmüştür. Bu tez çalışmasında Osmanlı topraklarına yapılan göçlerle birlikte Muhacirin-i İslamiye Komisyonu'nun iskân çalışmaları ve göçmenlere yönelik faaliyetleri incelenmiştir.