Osmanlı zamanından günümüze miras kalan Tokat bakırcılığı ve bakır eşyalar

Bakır, birçok medeniyet tarafından silah yapımında, el sanatlarında, mutfak eşyası üretiminde ve süs eşyası yapımında kullanılmıştır. Bakır Osmanlı Devleti döneminde öncelikle gündelik yaşamda evlerde, özellikle mutfaklarda sıkça kullanılmıştır. Bunun dışında sikke yapımında, tencere, sahan, leğen, ibrik, tepsi, takı gibi eşya yapımında, bronz top dökümünde kullanımı bakırın önemini daha da arttırmıştır. Osmanlı tereke kayıtlarında bakır eşyaların bolca yer aldığı görülmüştür. Örneğin kadı sicillerinde bulunan tereke kayıtlarında hemen her evde sahan, tas, sini, kazan gibi bakır eşyaların bulunduğu görülmektedir. Öyleyse Türk mutfak kültüründe bakırın önemli bir yeri olduğu, buna bağlı olarak kalaycılık sektörünün de önemli bir yer tuttuğu belirtilmelidir. Tokat ili özellikle Osmanlı Devleti döneminde adeta bakır işleme merkezi olarak öne çıkmıştır. Çeşitli mutfak, banyo ve ev eşyaları farklı ihraç ürünleri Tokat'ta bakırcılar tarafından işlenmiştir. Osmanlı Devleti döneminde bakırcılık ekonomik olarak oldukça önemli bir yere sahiptir. Bakır işletmeciliğinin önemli bir göstergesi olarak bu dönemde Tokat'ta açılmış olan Tokat Kalhanesi şehrin önemini arttırmıştır. Kalhane ya da dökümhane, ham madenin ayrıştırılıp diğer maddelerden temizlendiği saf haldeki madenin ergitilerek külçe haline getirildiği ocaklı yerlerdir. Bu çalışma kapsamında 19. yüzyılda Tokat ilinde bakırcılık ve gündelik yaşamda bakır eşyalar incelenmiş, bakır işlemeciliğine dair bilgi verilmeye çalışılmıştır.