Otizmli çocuklarda besin seçiciliğinin gastrointestinal semptomlar ve konstipasyon üzerine etkisi

Bu çalışmada, otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan çocuklarda beslenme davranışları problemlerinden biri olan besin seçiciliğinin konstipasyon ve gastrointestinal sistem semptomları üzerine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma verileri Ağustos 2022 – Kasım 2022 tarihleri arasında Türkiye'de yaşayan çalışmaya katılmaya gönüllü 4-10 yaş arası otizm spektrum bozukluğuna sahip çocuğu olan 105 ebeveyn ile Google formlar üzerinden çevrim içi anket yöntemi kullanılarak elde edilmiştir. Ankette çocukların demografik bilgileri, beslenme alışkanlıkları sorgulanmıştır. Otizm spektrum bozukluğuna özgü davranış ve beslenme sorunlarını incelemek için Otizm Öğün Davranış Kısa Ölçeği (BAMBİ), gastrointestinal sistem (GİS) şikayetlerine ilişkin bilgi almak için GİS semptom şiddet indeksi, konstipasyonu değerlendirmeye yönelik Fonksiyonel Kabızlık için Roma III tanı kriterleri kullanılmıştır. Çalışmaya katılan 105 ebeveynin çocukları 4-10 yaş arasında olup ortalama yaş 5±1.82 yıl bulunmuştur. GİS şiddet indeksine göre çocukların % 41.0'ı konstipasyon varlığını işaret etmiştir. GİS şiddet indeksi ile BAMBİ toplam puan arasında pozitif yönde ve zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=0.353, p<0.01). Bunu destekleyecek şekilde BAMBİ alt grupları olan sınırlı besin çeşitliliği ile GİS şiddet indeksi arasında pozitif yönde ve çok zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur(r=0.196, p<0.05). GİS şiddet indeksi alt başlıklarından olan konstipasyon ile GİS şiddet indeks skoru arasında pozitif yönde ve zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuş (r=0.291, p<0.01) ancak konstipasyon ile Roma- III kriterleri- fonksiyonel kabızlık arasında negatif yönde ve zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=-0.226, p<0.05). Roma III kriterleri ile sınırlı besin çeşitliliği ve besin reddi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir (p>0.05). Sonuç olarak OSB'li çocuklarda besin seçiciliği probleminin varlığını düşündürmektedir. Besin seçiciliğinin getirdiği kısıtlı beslenme, besin reddi gibi beslenme problemlerinin gastrointestinal semptomlar ile ilişkisini vurgulanmaktadır. Anahtar Kelimeler: otizm spektrum bozukluğu, besin seçiciliği, gastrointestinal sistem, semptomları, konstipasyon