Ovariektomize ve diabetik ratlarda E vitamini ve 17-β estradiolün lipit peroksidasyon seviyesi ile hematolojik ve plazma lipit değerleri üzerine etkileri

Bu çalışmada, ovariektomili ve diabetli ratlarda östrojen ve E vitamininplazma glikoz, lipit profili, lipit peroksidasyonu ve bazı hematolojikparametreler üzerindeki etkileri araştırıldı. Bu amaçla, 70 Wistar Albino türüdişi ratlardan 7 grup oluşturuldu. Bu gruplar; 1. kontrol, 2. ovariektomi +diabet, 3. ovariektomi + diabet + östrojen, 4. ovariektomi + diabet + östrojen +E vitamini, 5. ovariektomi, 6. ovariektomi + östrojen ve 7. ovariektomi +östrojen + E vitamini olarak ayrıldı.3. ve 6. gruplara 40mg/kg/gün 17-β Estradiol, 4. ve 7. gruplara40mg/kg/gün 17-β Estradiol ile beraber 100mg/kg/gün E vitamini 28 günboyunca uygulandı.Elde edilen sonuçlara göre, kan glikoz seviyesi 2. grupta artmış(p<0.05), 3. ve 4. gruplarda östrojen ve E vitaminin etkisiyle azalmıştır(p<0.05).Total kolesterol, LDL, VLDL, trigliserit seviyeleri 2. grupta diabetinetkisiyle artmasına rağmen (p<0.05), HDL seviyesi azalmıştır (p<0.05). 3 ve 4.gruplarda östrojen ve E vitaminin etkisiyle HDL seviyesi artmış (p<0.05), totalkolesterol, LDL, VLDL, trigliserit seviyeleri ise azalmıştır (p<0.05). 5. gruptaHDL seviyesi azalmış (p<0.05), diğer lipit değerleri ise artmıştır (p<0.05). 6ve 7. gruplarda östrojen ve E vitaminin etkisiyle HDL seviyesi artmış (p<0.05),diğer lipit paremetreleri ise azalmıştır (p<0.05).Plazma ve eritrosit MDA seviyeleri, 2. grupta diabetin etkisiyle artmış(p<0.05), 4. grupta ise, östrojen ve E vitaminin etkisiyle azalmıştır (p<0.05).Ayrıca 5. grupta MDA seviyelerinde artış olmasına rağmen, östrojen ve Evitamini uygulanan 7. grupta bir azalma olmuştur (p<0.05). Östrojen uygulanan3. ve 6. gruplarda plazma ve eritrosit MDA seviyelerinde, istatistiksel olarakanlamlı bir fark bulunmamıştır.HbA1c miktarı 2. grupta diabetin etkisiyle artmış olduğu (p<0.05), 3 ve4. gruplarda ise östrojen ve E vitaminin etkisiyle azaldığı (p<0.05) tespitedilmiştir.Eritrosit sayısı ve hemoglobin miktarında, istatistiksel olarak anlamlı birfarklılık gözlenmemişir.Hematokrit değer, 2 ve 5. gruplarda artarken, 3, 4, 6 ve 7. gruplarda iseazalmıştır (p<0.05).Lökosit sayısı, ovariektomili 5, 6 ve 7. gruplara kıyasla, ovariektomi vediabetli 2, 3 ve 4. gruplarda artmıştır (p<0.05).Sonuç olarak, veriler değerlendirildiğinde; ovariektomize veovariektomize + diabetik ratlarda, bozulan lipit ve karbonhidrat tablosuna bağlıgelişen ateroskleroz riski, östrojen ve östrojen + E vitamini uygulanması ileazalabileceği ifade edilebilir.Anahtar Kelimeler: Diabet, Ovarektomi, lipit profili, HbA1c, östrojen, Evitamini ve Lipit Peroksidasyon.