Pamuklu elyafı reaktif boyamada alternatif tuzların denenmesi

Pamuklu elyafı boyamada değişik boyarmaddeler kullanılmakla birlikte enyaygın kullanıma sahip boyarmaddelerden birisi reaktif boyarmaddelerdir.Reaktif boyamada, boya banyosunda katkı maddesi olarak tuz ve sodakullanılmakta; tuz olarak NaCl ve Na2SO4 tercih edilmektedir. Bu tuzlarınkorozif olmaları ve biyolojik olarak bozunmamaları nedeniyle alternatif tuzarayışları sürdürülmektedir.Bu çalışmada, pamuklu elyafı reaktif boyamada tuz olarak; Potasyum Asetat,Potasyum Sodyum Tartarat ve Potasyum Oksalat Mono Hidrat denenmiş;sonuçlar NaCl tuzu için gözlenen sonuçlar ile karşılaştırılmıştır. Bu amaçla atıkbanyoda boya konsantrasyonu spektrometrik olarak belirlenerek çekimyüzdeleri hesaplanmış, yıkama sonrası banyodaki konsantrasyon yardımıylafikse yüzdelerine geçilmiştir.Renk ölçümleri Datacolor Spektroflash marka cihaz ile TL-84 ışık kaynağındagerçekleştirilerek L, a, b değerleri belirlenmiş, ışık kabininde UV ışınkullanılarak gözle kontrol yapılmıştır. İlave olarak ışık, yıkama ve sürtünmehaslıkları tayin edilmiştir. Bütün bu sonuçlar kendi içinde değerlendirilerekNaCl'e alternatif olarak kullanılan 3 tuzun kullanılabilirliği tartışılmıştır.Sonuç olarak, özellikle Potasyum Asetat olmak üzere Potasyum SodyumTartarat ve Potasyum Oksalat Mono Hidrat tuzlarının pamuklu elyafı reaktifboyamada etkin olmaları, atık suda korozif etki göstermemeleri ve biyolojikolarak bozunabilir olmaları yönüyle NaCl tuzuna göre alternatif olarakkullanılabileceği ileri sürülmüştür.Anahtar Kelimeler : Reaktif boyama, Pamuklu elyaf, Potasyum asetat,Potasyum sodyum tartarat, Potasyum oksalat.