Parapleji hastalarının kendi kendine uyguladıkları temiz aralıklı kateterizasyona ilişkin uygulamalarının belirlenmesi

Bu araştırmanın amacı parapleji tanılı hastaların TAK uygulamasına yönelik uygulamalarını belirlemektir. Tanımlayıcı tipte olan araştırma, Ekim 2021-Nisan 2022 tarihleri aralığında Kozaklı Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hastanesi'nde yatmakta olan parapleji tanılı kendi kendine TAK uygulayan, 18 yaş ve üzerinde olan hastalarda gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak literatür doğrultusunda hazırlanan soru formu kullanılmıştır. Veri toplama, yüz yüze görüşerek gerçekleştirilmiştir. Hazırlanan anket soruları, 06-09.10.2021 tarihlerinde hastanede yatmakta olan parapleji tanılı TAK uygulayan bireylere uygulanarak araştırmanın ön uygulaması yapılmıştır. Bu uygulama sonrasında soruların anlaşılırlığı ve etkinliği test edilmiştir. Uygulama sonucunda bireyler tarafından aynı anlamda algılanmayan, açık olmayan, güç anlaşılan soru ifadeleri değiştirilmiş ve anket formu düzenlenerek uygulamaya hazır hale getirilmiştir. Sonraki aşamada ise; güncellenen anket formu ile araştırma kapsamındaki bireylerle çalışma yapılmıştır. Araştırmada kullanılan anket, beş bölümden oluşmaktadır. Toplamda 39 soru bulunmaktadır. Anket formunu, bireylerin tanıtıcı ve TAK kullanımına ilişkin özellikleri ile TAK'a ilişkin işlem öncesi, esnası ve sonrası basamaklara yönelik uygulamalarını belirleyecek olan sorular oluşturmaktadır. Araştırmaya örneklem grubu olan 145 kişi katılmıştır. Elde edilen veriler frekans, yüzde, ortalama, standart sapma analizleri yapılarak değerlendirilmiştir. Araştırma kapsamında yer alan örneklem; araştırmaya katılmayı kabul eden, üst ekstremitesini kullanabilen, en az okuryazar olan hastalardan oluşmaktadır. Hastaların yaş ortalamaları 36.43±13.29'dur. TAK uygulama süresleri minimum 3 ay, maximum 20 yıldır. Bir günde TAK uygulama sayısı 1-8 arasındadır. TAK numaralarında en çok; kadınlar Hydrophilic Catheter (CH) 12/20cm, erkekler CH 14/40cm olan kateterleri tercih etmektedir. Hastaların hepsi hidrofilik kateter tipini kullanmaktadır. Kateter ilerletilme mesafesi çoğunluk tarafından, kateterin tamamı girene kadar gerçekleştirilmektedir. Aynı kateterle birden fazla TAK uygulayan hasta sayısı azımsanmayacak düzeydedir. İdrar torbası kullanımı, idrar boşaltma kabına oranla daha çok tercih edilmektedir. İşlem öncesi ve sonrası basamaklarda mesane dolgunluk kontrolü büyük çoğunluk tarafından yapılmamaktadır. Düzenli el yıkama oranları düşük olmakla birlikte, işlem öncesine kıyasla işlem sonrası el yıkama oranı daha yüksektir. İşlem esnasında genital bölge temizliği çoğunluk tarafından düzenli olarak sağlanamazken, işlem sonrasında genital bölge temizliğini sağlayanların da yeterli düzeyde olmadığı belirlenmiştir. Anormal durum tespitinde sağlık çalışanlarına haber verme durumu çoğunluk tarafından düzenli olarak sağlanmamaktadır. Parapleji tanılı TAK uygulayan hastaların işlem öncesi, esnası ve sonrası basamaklarına yönelik uygulamaları belirlenmiş olup, yeterli düzeyde bilgi sahibi olmadıkları sonucuna varılmıştır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda; parapleji tanılı TAK uygulayan hastalara hastanede yatış süreleri boyunca işlem basamaklarına ilişkin eğitimlerin planlanması, TAK uygulamasında işlem basamaklarına dair yeterlilik düzeyinin belirlenmesine yönelik ölçeklerin geliştirilmesi, hemşirelerin TAK'a ilişkin bilgi düzeylerine bakılarak yapılabilecek çalışmalar önerilmektedir.