Parasal aktarım mekanizmasının etknliği: Türkiye örneği

24 Ocak 1980 kararlarıyla Türkiye geleneksel bankacılık ve finans politikasını terk ederek Avrupa ve Dünya bankacılık ve finans kurumlarıyla uyumlu ve rekabet edebilirlik güvenini Özal ile kazanmıştır. TCMB daha aktif ve artan sorumluluğuyla ön plana çıkmıştır. TCMB'nin görevi fiyat istikrarı ve bankacılık sektörüne destek olmak ve hükümetin maliye politikalarıyla uyum sağlamak görevi ön plana çıkmıştır. Tezin amacı para politikasının en etkin araçları olan faiz oranı, döviz kuru, para arzının yanında beklentiler ve varlık fiyatlarının sanayi ve GSMH'nin düzeyi ve bölüşümüne etkileri incelenmiştir. Faiz oranlarının değişmesiyle sanayi, hizmetler ve tarım sektörünün paylarının nasıl değiştiği grafiklerle gösterilmiştir. Parasal aktarım mekanizmasıyla ilgili Türkiye ve Dünya literatürü incelenerek varılan sonuçlar aktarılmıştır. Ekonometrik analizlerle elde edilen sonuçların beklentilere niçin uyum sağladığı veya sağlamadığı gösterilmiştir. Ele alınan dönemde paranın(M) çıktı düzeyi, gelir ve enflasyon arasında aynı yönlü bir ilişkinin varlığı görülmüştür. Teoriyle uyuşmayan para artışı ile döviz arasındaki aynı yönlü ilişkidir. Para artışı ile dövizin değeri ters işaretli olması gerekirken, bu işaret pozitiftir. Döviz, değişkenindeki bu değişmeyi, gayri resmi yollardan Türkiye'ye yabancı para girişi ve konjonktürel değişmelerle açıklanabilir. SVAR analizi ile bu faiz oranı, döviz kuru, sanayi üretimi, milli gelir, para arzı ve enflasyon değişkenlerinin kalıntı değerlerinin etkisinden bağımsız modelleme şeklinde tahmin yapılmıştır. Bu tahmin sonuçlarına göre bir dizi değişken arasında anlamlı ilişki ortaya çıkmıştır. SVAR analizinde etki tepki fonksiyonlarına gidilmiş ve gerekli yorumlar yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: para politikası, VARs ve VECM, etki - tepki fonksiyonları, hata düzeltim modeli, granger nedensellik testi, koentegre vektörler