Plantar fasiitli hastaların tedavisinde ekstrakorporeal şok dalga tedavisi ile lokal ozon enjeksiyonu etkinliklerinin karşılaştırılması

GİRİŞ VE AMAÇ: Plantar fasiit (PF), topuk ağrısının en sık görülen nedenlerinden biri olup, bireylerin günlük yaşam aktivitelerini ve genel yaşam kalitesini olumsuz etkileyen bir rahatsızlıktır. Çoğunlukla konservatif yöntemlerle tedavi edilse de bazı hastalarda semptomlar kronikleşmekte ve ileri tedavi yaklaşımlarını gerektirmektedir. Bu çalışmada, ESWT ve lokal ozon enjeksiyonunun kronik plantar fasiit tedavisindeki etkinliğini karşılaştırmak; ağrı, yaşam kalitesi ve fonksiyonellik üzerindeki etkilerini retrospektif değerlendirilmesi amaçlanmıştır. YÖNTEM: Sakarya Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon ile Algoloji polikliniğine, kronik (3 aydan uzun süreli) topuk ağrısı ile başvuran klinik ve radyografik olarak ayırıcı tanısı yapılmış, öykü ve fizik muayene ile plantar fasiit tanısı alan hastalardan rutinde uygulanan ESWT veya lokal ozon enjeksiyonu tedavisi almış 60 hasta değerlendirilmiştir. Çalışmaya alınan hastalar, egzersiz ve ESWT ya da egzersiz ve lokal ozon enjeksiyonu uygulanarak tedavi öncesi, 1. ay ve 3. ay NRS, SF-12 ve Ayak Fonksiyon İndeksi (AFİ) ile takip edilmiştir. BULGULAR: Hem ESWT hem de lokal ozon enjeksiyonu tedavileri ağrı ve fonksiyonel iyileşme açısından etkili bulunmuştur. Tedavi süreci boyunca her iki grup için NRS skorlarında anlamlı azalmalar gözlemlenmiş olup ESWT grubunda bu değişiklikler daha hızlıdır. AFİ değerlerinde her iki grup da tedavi sonrası anlamlı iyileşmeler göstermiştir. AFİ-A ve AFİ-Total parametreleri 2. dönemde NRS ağrı skoru ile paralellik gösterecek şekilde ESWT grubunda daha belirgin iyileşme saptanmıştır. Tedavi öncesi, 1. ayda ve 3.ayda her iki grup PCS ve MCS skorlarında benzer derecelerde iyileşme göstermiştir takip dönemlerinde ancak iki grup arasında fark saptanmamıştır. SONUÇ: Bu çalışma, kronik plantar fasiitte ESWT ve lokal ozon enjeksiyonunun ağrı ve fonksiyonel sonuçlar açısından etkili tedavi yöntemleri olduğunu göstermektedir. Her iki yöntemde kısa vadede iyilik hali sağlarken ESWT uygulamasında bu iyileşme daha hızlı saptanmıştır. Orta vadede ağrı skorlarında ESWT lehine iken fonksiyonellik benzerdir. Sonuçlar, PF tedavisinde kişiselleştirilmiş yaklaşımların önemini vurgulamaktadır.