Plasenta kökenli mezenkimal kök hücre medyumunun iyonize radyasyon indüklü prematür ovaryan yetmezlikte endoplazmik retikulum stresi ilişkili apoptozis mekanizması üzerine etkisi

Prematür over yetmezliği, 40 yaşından önce en az 4-6 ay süreyle adetlerin kesilmesi ve bir ay aralarla ölçülen FSH değerlerinin 40 IU/L'nin üzerinde olması olarak kabul edilmiştir. Foliküler atreziyi hızlandıran uyaranlardan biri de iyonize radyasyondur. Radyasyon hücrede apoptozu indükler ve ovaryan fonksiyonları bozar. Kanser tedavi yöntemlerinden olan radyoterapi ovaryum folikül havuzundaki primordiyal foliküllerin sayısını azaltıcı ve yok edici etki göstererek ovaryum yaşlanmasını hızlandırıcı bir etken olarak tanımlanmaktadır. İyonize radyasyonun prematür over yetmezliğine neden olduğu belirtilmiştir. Radyoterapinin ovaryum üzerindeki toksik etkilerinin azaltılması için yeni yöntemler ve alternatif tedaviler geliştirilmeye çalışılmaktır. Bu çalışmada iyileştirici etki için amniyon membranından elde edilmiş mezenkimal kök hücrelerin serum içermeyen medyumu hayvanların kuyruk veninden verilmiştir. İyonize radyasyon endoplazmik retikulum stresi ile ilişkilidir. Endoplazmik retikulum stresi kronik durumda veya şiddetli durumda apoptoza neden olmaktadır. Bu yüzden bu çalışmada endoplazmik retikulum stres ilişkili apoptoz yolakları incelenmiştir. GRP78, CHOP, IRE1, kaspaz 3, kaspaz 9, kaspaz 12 ekspresyonları immünohistokimya aracılığıyla belirlenirken, hücre ölümü belirteci olan TUNEL testi yapılmıştır. Fonksiyon testleri için serum FSH, LH, E2, AMH ve 8-OHdG seviyeleri tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, plasenta kökenli mezenkimal kök hücre medyumunun endoplazmik retikulum stresini ve apoptozu azaltarak iyonize radyasyon indüklü prematür ovaryan yetmezlikte iyileştirici rol oynayabileceği kanısına varılmıştır. Anahtar kelimeler: Plasenta, Mezenkimal Kök Hücre, Koşullu Medyum, Radyasyon, Prematür Over Yetmezliği, Endoplazmik Retikulum Stresi, Apoptozis