Platon ve Hegel'de diyalektik

Bu tezin amacı, diyalektik kavramının Platon ve Hegel felsefesindeki yeri ve önemini ortaya çıkarmaktır. İki filozof açısından da önemi belirgin olan diyalektiğin incelenişinde Hegel'in konumu merkezi olarak alınmıştır. Bu nedenle ilk bölümde Hegel'in diyalektiği, ikinci bölümde Platon'un diyalektiği, üçüncü bölümdeyse Hegel'in "Felsefe Tarihi Üzerine Dersler"inden hareketle onun Platon diyalektiğine dair yorumlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, ilk bölümde, Hegel'in felsefesinde diyalektiğin nasıl bir bağlam içerisinde yer aldığı ortaya koyulmuştur. Bu bağlamda, ilk olarak, onun felsefesinin gelişimi takip edilmiş ve bu gelişimde diyalektiğin gönderimleri serimlenmiştir. İkinci olarak, Hegel'in 'felsefe' kavrayışı ve diyalektiğin ilgisi değerlendirilmiştir. Üçüncü olarak, Hegel felsefesinde diyalektiğin bağlamı üzerinde onun 'ne' olduğu tartışılmış ve diyalektiğin Hegel felsefesindeki uygulamaları üzerinden gösterilmesi hedeflenmiştir. Son olaraksa Hegel diyalektiğine dair temel yorumlar tartışılmıştır. İkinci bölümde, benzer şekilde, Platon diyalektiğinin bağlamı ortaya koyulmuştur. Bu bağlamda, ilk olarak, Eski Yunan'da felsefenin ortaya çıkışındaki temel dinamikler 'polis-mitos-logos-diyalektik' üzerinden değerlendirilmiştir. Bu noktada, özellikle Herakleitos ve Parmenides'in felsefelerinin Platon'un diyalektiğine geçiş açısından önemi ortaya çıkarılmıştır. Bunun devamında, ikinci olarak, Platon'un diyalektiğini anlamak açısından sofistler ve Sokrates'te diyalektiğin görünümü tartışılmıştır. Son olarak, Platon'un diyalektiği ele alınmıştır. Son bölümdeyse Hegel'in Platon'un diyalektiğine dair yorumları takip edilmiş ve onun Platon yorumu tartışmaya açılmıştır. Son bölümde önemli ölçüde Hegel'in izlencesi takip edilmiştir. Bu bağlamda, ilk olarak, sofistler ve Sokrates'in temel düşünceleri ortaya çıkarılmıştır. İkinci olaraksa, sofistler ve Sokrates ile karşılaştırılmasından hareketle Platon'un diyalektiği ele alınmıştır. Bu noktada Hegel'in değerlendirmesinde öne çıkardığı üç diyalog -Parmenides, Sofist, Philebos- belirleyici olmuştur. Bu bölümün sonundaysa, ikinci bölümle karşılaştırmalı olarak Hegel'in Platon diyalektiğine dair incelemesi değerlendirilmiştir. Bu bağlamdan hareketle, ilk bölümde Hegel'in, ikinci bölümde Platon'un diyalektiğinin temel yönlerinin ortaya çıkarılması; son bölümden hareketle de Platon ve Hegel diyalektiklerinin benzerlik ve ayrımlarının öne çıkarılması hedeflenmektedir. Anahtar Kelimeler : Platon, Hegel, Diyalektik, Yöntem, Mantık, Spekülasyon