Polikistik over sendrom (PKOS) modeli oluşturulmuş sıçanlarüzerinde vitamin D'nin etkilerinin araştırılması

Polikistik over sendromu (PKOS) ergenlik çağındaki kadınlarda çoğunlukla görülen ve infertilite ile seyreden bir hastalıktır. İnsidansının yüksek olmasına rağmen etioyolojisi ve tanı kriterleri hala netlik kazanmamıştır. PKOS'un spesifik bir tedavi protokolünün olmayışı ve ekonomik açıdan maliyetli olması, yeni tanı ve tedavi kriterlerini geliştirmeyi hedefleyen çalışmaları gerekli kılmaktadır. Çalışmamızda letrozol ile oluşturulmuş PKOS' lu sıçanların ovaryumlarındaki biyokimyasal ve histopatolojik değişimler ile adipokinlerin immünohistokimyasal dağılımı üzerine Vitamin D (Vit D)' nin etkisinin araştırılması amaçlandı. Çalışmamızda 7 haftalık 40 adet Spraque Dawley dişi sıçanlar rastgele olarak kontrol grubu, Dimetil sülfoksit grubu (DMSO), PKOS grubu, Vit D grubu ve PKOS+Vit D grubu olacak şekilde 5 gruba ayırıldı ve deney süresi 21 gün olarak belirlendi. Kontrol grubuna yem ve su haricinde herhangi bir uygulama yapılmadı. DMSO grubuna %2'lik DMSO deney süresince oral gavaj yöntemiyle uygulandı. PKOS grubuna 1 mg/kg/gün dozunda letrozol, %2' lik DMSO çözeltisinde çözdürülüp deney süresince gavaj yöntemi ile uygulandı. Vit D grubuna 200 IU/gün dozunda Vit D oral yolla verildi. PKOS+Vit D grubuna 1 mg/kg/gün dozunda letrozol deney süresince gavaj yöntemi ile uygulanırken eş zamanlı olarak 200 IU/gün dozunda Vit D oral yolla verildi. Deneyin sonunda anestezi uygulanan sıçanlardan kalpten punksiyon yöntemi ile kan örnekleri alındı. Dekapite edilen sıçanlardan ovaryum dokuları alındı ve rutin doku takibi yapıldı. Ovaryum parafin doku bloklarından histopatolojik ve immünohistokimyasal incelemeler için 5 mikrometre (µm) kalınlığında kesitler alındı. Elde edilen kesitlerden histopatolojik bulgular ile Omentin, Visfatin ve Resistin immünreaktivitesi belirlendi. Kan örneklerinden folikül XIX stimüle edici hormon (FSH), luteinleştirici hormon (LH), testosteron, interlökin-1 (IL1), Tümör nekrozis faktör- alfa (TNFα), insülin, glukoz, homeostatik model ölçüm (Homaostatic Model Assessment of Insulin Resistant: HOMA- IR) değerleri biyokimyasal olarak incelendi. Biyokimyasal analizler sonucunda; PKOS grubunda FSH seviyesinin azaldığı, LH, testosteron, IL-1, TNFα, insülin, glukoz seviyeleri ve HOMAIR değerlerinin yükseldiği gözlendi. Histomorfometrik incelemeler sonucunda; PKOS grubunda sekonder, tersiyer ve kistik foliküllerdeki granuloza hücre katmanının inceldiği, teka folikülü katmanının kalınlaştığı görüldü. PKOS+ Vit D grubunda PKOS grubuna göre granuloza hücre katmanının kalınlaştığı, teka folikülü katmanının ise inceldiği belirlendi. Histopatolojik incelemeler sonucunda; kontrol, DMSO ve Vit D gruplarına kıyasla PKOS grubunda gelişim aşamalarındaki foliküllerin azaldığına ve çok sayıda kistik folikül yapılarına rastlandı. PKOS+ Vit D grubunda PKOS grubuna kıyasla kistik folikül yapılarının azaldığı, primer, sekunder ve tersiyer folikül yapılarının ise daha fazla olduğu gözlendi. İmmünohistokimyasal histoskor sonuçlarına göre; omentin immünreaktivitesi kontrol grubuna kıyasla PKOS grubunda daha düşük, visfatin ve resistinin immünreaktivitesinin daha yüksek olduğu gözlendi. PKOS+ Vit D grubunda ise bu değerlerin kontrol grubu değerlerine yaklaştığı tespit edildi. Sonuç olarak; Vit D' nin PKOS' da görülen biyokimyasal, histopatolojik ve immünohistokimyasal değişimler üzerine olumlu etkilerinin olduğu söylenebilir.