Polikistik over sendromlu hastalarda vücut kompozisyonunun klinik, hormonal ve metabolik bozukluklar ile ilişkisi

Giriş ve Amaç: Polikistik over sendromu (PKOS), üreme çağındaki kadınlarda sık görülen, obezite ve metabolik bozukluklarla ilişkilendirilen kompleks bir endokrinopatidir. PKOS'lu hastalarda vücut kompozisyonu ile metabolik ve hormonal parametreler arasındaki ilişki henüz aydınlatılamamıştır. Bu çalışmada, obez ve non-obez PKOS tanılı hastalar ile yaş ve beden kitle indeksi açısından eşleştirilmiş sağlıklı kontrollerde, vücut kompozisyonunun klinik, metabolik ve hormonal parametrelerle ilişkisi araştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza, Mayıs 2023 tarihinden itibaren Manisa Celal Bayar Üniversitesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları polikliniğine başvuran, 18 yaşından büyük, 32 obez ve 32 non-obez PKOS tanılı hasta dahil edilmiştir. Obezite sınıflaması için BKİ değerleri kullanılmış; BKİ ≥ 30 kg/m² obez, BKİ ≤ 29.9 kg/m² non-obez olarak kabul edilmiştir. PKOS tanısı, Rotterdam 2003 kriterlerine göre konulmuştur. Hasta grubu ile yaş ve BKİ eşleştirilmiş sağlıklı 32 obez ve 32 non-obez kadın kontrol grubu olarak alınmıştır. Tüm katılımcıların antropometrik ölçümleri alınmış, vücut kompozisyonları TANİTA RD-545 model biyoelektrik impedans analizi cihazı ile değerlendirilmiştir. Kan tetkikleri poliklinik kayıtlarından elde edilmiş ve kontrol grubunun hormon analizleri Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) kapsamında gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Hasta ve kontrol grubu karşılaştırıldığında yağ kütlesi, vücut yağ oranı, F/L oranı ve diğer vücut kompozisyonu parametrelerinde anlamlı fark bulunmadı. Obez PKOS grubu ile obez kontrol grubu ve non-obez PKOS grubu ile non-obez kontrol grubu kendi aralarında karşılaştırıldığında da vücut kompozisyonu parametrelerinde anlamlı fark bulunmadı. Ancak santral obezitenin (WHR>0.80) PKOS grubunda anlamlı şekilde daha sık olduğu saptandı. PKOS ve kontrol grubu karşılaştırıldığında glukoz, trigliserit düzeyleri anlamlı yüksekti. Obez hasta ve kontrol grubu karşılaştırıldığında glukoz, HbA1c, trigliserit düzeyleri hasta grubunda anlamlı olarak yüksekti. Ayrıca, olgular HOMA-IR ≥2.5 kesme değerine göre insülin direnci varlığı açısından kategorize edildiğinde, insülin direnci varlığı PKOS grubunda kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek saptandı. Ayrıca PKOS grubunda BKİ, bel çevresi, WHR, F/L oranı, yağ oranı, LAP ve SHBG düzeyi arasında negatif korelasyon saptanırken FAİ ile pozitif korelasyon saptandı. Sonuç: PKOS hastaları ve kontroller arasında vücut kompozisyonu özelliklerinde anlamlı bir fark bulunmamasına rağmen, santral obezitenin PKOS grubunda daha yaygın olduğu tespit edildi. Vücut kompozisyonunun metabolik bozukluklarla ilişkisini daha kapsamlı değerlendirmek için vücut kompozisyonuna ek olarak yağ dağılımını tespit eden yöntemlerle daha geniş hasta popülasyonları, çok merkezli çalışmalar ile daha net sonuçlara ulaşılabileceğini düşünüyoruz. Anahtar Kelimeler: Polikistik Over Sendromu, Vücut Kompozisyonu, Biyoimpedans Analizi, Yağ Oranı