Post-fordist üretim yapılanmasının işçiler/çalışanlar/emek üzerindeki sosyo-kültürel yansımaları

?Post? olan tüm biçimlerin ayrılığı üzerinden işleyen yeni dünya düzeni, farklılık üzerinden küresel ve anonim olanı yeniden üretiyor. ?Meta? anlatıları kırmaya dönük tüm ?post? girişimler, yeni bir ?meta? anlatı inşa ediyor. Dolayısıyla modern dönemde olduğu gibi, postmodern dönemin özgürlük algısı da, özgürlük karşıtlığı üzerinden işliyor. Bilincin toplumsal alandan koparılması ve kişiliğe bütünlük atfedilmesi, bir yandan egemen özgürlük algısının işlerliğini diğer yandan bireylerin yönlendirilebilirliğini arttırıyor. Bireysel vaatler, bireysel düzlemdeki çıkar ilişkileri ve bireysel iyi niyet gösterileri üzerinden işleyen toplumsal alan, bireysel sözleşmeler, ödüllenmeler ve motivasyon yapıları üzerinden işleyen ekonomik alanla paralel ilerliyor. [Post]modern olanın, [Post]fordist olanın meşrulaştırılmasında yüklendiği rol, kültürel alanı ekonomik alanın istemleri doğrultusunda şekillendiriyor; deneyimin değer yitimi ya da geleceğe dönük kaygılar, `şimdi'ye yüklenen iktidar vasıtasıyla eritiliyor. ?Post? dönemde tüm ?parça?lara anlam veren modern standart bilinç yapısı, modernizmin motiflerini yeni bir kültür inşası marifetiyle yeniden üretiyor. Rekabet halindeki üretim faktörlerinin ve esnek emek piyasasının üzerinde yükselen küresel-yerel ya da ulusüstü-ulusaltı birlikteliği, bir yandan ulusal çerçeveleri aşındırırken diğer yandan yeni çerçeveler inşa ediyor. Yerel aidiyetler üzerinden işleyen bu yeni küresel çerçeve, bir yandan etnik ya da mezhepsel birliktelikleri rekabetin ana aktörleri haline getirirken diğer yandan tüm aidiyetleri iktisadi yasaların belirlenimine bağımlı kılıyor, eşitliyor; parçalayarak bütünleştiriyor. Bu bütünlük içerisinde Postfordist ekonomi, tüketime ya da yeni üretim ilişkilerine yüklediği özgürlük nosyonu marifetiyle, insan yaşamının her ayrıntısına nüfuz ediyor. Üretimin ve dolayısıyla tüketimin, ihtiyaçlarla ilişkisinin koptuğu bu yeni dönemde, eylem kendisini amaç ediniyor, kendisine dönüyor. Üretim sadece üretim için, tüketim de sadece tüketim için yapılır hale geliyor. ?Meta?nın bu dönüşümü, bu dönüşüme eşlik edecek sosyo-kültürel yapıyı ve dolayısıyla bilinç yapısını gerektirdiğinden, yeni, Postfordist ekonomi, üretimini çoğunlukla toplumsal ve kültürel alanda gerçekleştiriyor. Anahtar Sözcükler 1. Fordizm 2. Postfordizm 3. Küreselleşme 4. Yerelleşme 5. Emek