Postmenopoz dönemdeki kadınlarda diyet protein içeriğinin uyku ve yaşam kalitesi üzerine etkisi

Kadınlar için menopoz sonrası ya da menopozdan yaşlılık evresine kadar geçen süreye postmenopoz dönemi adı verilir. Kadınlarda yaşa da bağlı olarak ortaya çıkan ve yaşam kalitesini etkileyen pek çok sağlık problemi (obezite, osteoporoz gibi) bu postmenopoz dönemde ortaya çıkar. Beslenme şekli ve içeriği bu ortaya çıkabilecek sağlık sorunlarının azaltılmasında önemli bir role sahiptir. Yapılan bu araştırmada; post-menopoz dönemdeki kadınlarda diyet protein içeriğinin uyku ve yaşam kalitesi üzerine etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. İki farklı özel beslenme ve diyet merkezine başvuran postmenopoz dönemdeki 67 kadın (n=80) bireyin dâhil edildiği bu araştırmada; kadınların demografik bilgileri, genel sağlık özellikleri, uyku kalitesi, yeme davranışları, besin tüketim sıklığı ve antropometrik ölçüm kayıtları alınmış ve diyet protein içeriği ile uyku ve yaşam kalitesi arasındaki ilişki sorgulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 22.0 analiz programı kullanılarak ANOVA, Scheffe testi, T-testi, korelasyon ve khi-kare analizleri ile analiz edilmiş, değişkenler arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Elde edilen verilerin istatistiksel analizleri sonucunda; kadınların %28.4'ü 50 yaş ve altı, %31.3'ü 51-55 yaş arası, %40.3'ü 55 yaş ve üzeridir. Kadınların %62.7'si doğal, %3.0'ü ilaçlar, %22.4'ü cerrahi, %11.9'u diğer nedenlerden menopoza girdiği; %88.1'inin menopoz sıkıntısı yaşadığı, %11.9'unun menopoz sıkıntısı yaşamadığı bulunmuştur. Kadınların %40.3'ünün sağlıklı uyku, %44.8'inin kötü uyku, %14.9'unun uzun dönem uyku rahatsızlığı yaşadığı görülmüştür. Protein ve amino asit türleri ile yaş, fiziksel aktivite, anne menopoz yaşı ve antropometrik ölçümler arasında istatistiksel açıdan bir önemliliğe rastlanmıştır. Kadınların beslenme durumu incelendiğinde protein, triptofan, karbonhidrat, yağdan gelen enerjinin toplam enerjiye oranı ve sodyum alımlarının Türkiye Beslenme Rehberi'nde belirlenmiş günlük alım referans değerlerine göre yüksek, D vitamini alımlarının ise düşük olduğu bulunmuştur. Fakat saptanan bu bulgular araştırmanın ana amacına uzaktır. Sonuç olarak, postmenopoz dönemdeki kadınlarda diyet protein içeriği ile uyku kalitesi arasında önemli farklılıklar ve ilişkiler bulunmamıştır. Yaşam kalitesini etkileyen unsurlar ile protein içeriği arasındaki ilişkiler ise çok zayıf düzeydedir. Araştırma sonucunda değişkenler arasında tespit edilen ilişkiler istatistiksel açıdan çok kuvvetli değildir. Bunun nedeninin yaşam ve uyku kalitesi üzerinde çeşitli faktörlerin etki ettiği düşünülmektedir. Tüm bu elde edilen veriler ışığında postmenopozal dönemdeki kadınlarda diyet protein içeriği ile uyku ve yaşam kalitesi arasındaki ilişki daha büyük homojen örneklem üzerinde çalışılmalıdır ve gelecekte bu konuda daha fazla araştırma yapılmasına ihtiyaç duyulmaktadır.