Postmenopozal kadınlarda pnf egzersizlerinin denge ve düşme riski üzerine etkisi

Amaç: Bu çalışmada postmenopozal kadınlarda PNF egzersizlerinin denge ve düşme riski üzerine etkilerini değerlendirmeyi amaçladık Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 48 postmenopozal kadın katılımcı dahil edildi ve randomize olarak PNF (n=24) ve Frenkel (n=24) olarak iki gruba ayrıldı. Hastaların demografik verileri kaydedildi. PNF grubuna haftada 5 gün toplam 20 seans ve 30'ar dakika PNF (dinamik stabilizasyon, ritmik stabilizasyon, kombine izotonik kontraksiyonlar ve tut-gevşe aktif hareket teknikleri dört kalça paterninde) egzersiz programı uygulandı. Kontrol grubuna ise Frenkel koordinasyon egzersizleri ev egzersiz programı şeklinde haftada 5 gün 20 seans şeklinde uygulandı. Tedavi öncesi ve sonrasında, Jamar el dinamometrisi ile el sıkma kas gücü ölçümü, SF-36 yaşam kalitesi anketi, FROP-Com (Falls Risk of Older People-Community Setting) düşme riski değerlendirmesi, fonksiyonel uzanma testi, tek ayak üzerinde durma testi, ZKY testi, BDÖ, kinestetik denge cihazı ile statik ve dinamik değerlendirmesi değerleri kaydedildi. Verilerin analizi Windows için geliştirilmiş SPSS versiyon 22.00 paket programı ile yapıldı. Sayısal değişkenlerin normallik testi Kolmogorov-Smirnov Testi ile kontrol edildi. Kategorik değişkenler arasındaki farklılıkların karşılaştırılmasında Ki Kare testi kullanıldı. İki grubun tedavi öncesi başlangıç verilerinin ve yüzde değişim skorlarının (tedavi sonrası değer-tedavi öncesi değer/100) karşılaştırılması için; normal dağılım gösteren sayısal verilerin analizinde Independent T Testi, normal dağılım göstermeyen sayısal verilerin analizinde Mann Whitney U Testi kullanıldı. Normal dağılım gösteren sayısal verilerin tedavi öncesi ve sonrası değerlerinin karşılaştırılmasında Paired samples T Testi kullanıldı. Normal dağılım göstermeyen ve sayısal olmayan verilerin tedavi öncesi ve sonrası değerlerinin karşılaştırılmasında Wilcoxon signed rank testi kullanıldı. Sonuçlar %95 güven aralığında incelendi, anlamlılık düzeyi p<0,05 durumu olarak kabul edildi. Bulgular: Tedavi öncesi grupların yaş, öğrenim durumu, VKİ, sigara içme durumu, osteoporoz, son 6 ayda düşme öyküsü ve son 12 ayda düşme öyküsü gibi demografik verileri gruplar arasında benzerdi. Klinik değerlendirme parametrelerinden sportkat dinamik denge skoru PNF grubunda daha yüksek, SF-36 ağrı alt grubu skoru Frenkel grubunda daha yüksek olup, bunların dışındaki tüm parametreler (el sıkma kas gücü, Frop-COM, fonksiyonel uzanma testi, ZKY testi, tek ayak üstünde durma testi, BDÖ skoru, sportkat statik denge skorları ve SF-36 ağrı dışındaki tüm alt grup skorları) birbiriyle benzerdi. Tedavi sonrası PNF grubunda el sıkma kas gücü, Frop-COM, fonksiyonel uzanma testi, ZKY testi, tek ayak üstünde durma testi, BDÖ, SF-36 skorlarında; Frenkel grubunda ise el sıkma kas gücü, Frop-COM, fonksiyonel uzanma testi, ZKY testi, BDÖ, SF-36 mental sağlık dışındaki tüm alt grup skorlarında anlamlı olarak iyileşme mevcuttu. Her iki grubun tedavi sonrası değerlerinin karşılaştırılmasında tek ayak üstünde durma testi, BDÖ ve SF-36 ağrı alt grubu skorlarında PNF grubu lehine anlamlı iyileşmeler mevcuttu. Sonuç: PNF ve Frenkel ev egzersiz programları, postmenopozal kadınlarda denge parametreleri, düşme riski ve SF-36 yaşam kalitesi ölçeğinde önemli etkilere sahiptir. Frenkel ev egzersiz programının, daha ucuz ve daha kolay olması, daha az insan gücü gerektirmesi nedeniyle postmenopozal kadınlarda dengenin geliştirilebilmesi açısından daha çok tercih edilebileceğini düşünmekteyiz.