Profesyonellerin özel gereksinimli çocuklara yönelik şiddete ilişkin görüşleri ve deneyimleri: Nitel bir çalışma

Bu nitel araştırmanın amacı, profesyonellerin özel gereksinimli çocuklara yönelik şiddet olgusuna ilişkin görüş ve deneyimlerini ortaya koymaktır. Tanımlayıcı fenomenolojik desende yürütülen çalışma, Antalya'da görev yapan ve ölçüt örnekleme ile seçilen 61 profesyonel (13 avukat, 12 doktor, 14 hemşire, 13 öğretmen, 9 sosyal hizmet uzmanı) ile bireysel derinlemesine görüşmelere dayanmaktadır. Veriler yüz yüze toplanmış, kelimesi kelimesine deşifre edilmiş ve MAXQDA 2020 ile tümevarımsal tematik analizle çözümlenmiştir. Bulgular dört ana tema altında toplanmıştır: (1) Sessiz riskler ve kör noktalar (ailenin bakım yorgunluğu, çocukların savunmasızlığı, toplumsal duyarsızlık dışlanma ve ötekileştirme, adalet sisteminde özel gereksinimli çocukların görünmezliği, fiziki koşulların yetersizliği, tarama ve tedavi süreci ile ilgili yetersizlikler, eğitim süreci ile ilgili yetersizlikler); (2) Çocukların çok katmanlı şiddet deneyimleri (duygusal/psikolojik, fiziksel, ihmal, cinsel, akran zorbalığı, ekonomik istismar; etkiler ve göz ardı edilen mağduriyetler); (3) Profesyonelin koruyucu rolü ve etik sorumluluğu (sevgi sabır ve mesleki adanmışlık, eğitim ve farkındalık eksikliğinde koruma mücadelesi, profesyonellerin dolaylı travmatizasyonu, şiddete karşı duyarlılık ve koruyucu empati ); (4) Şiddetin dönüştürülmesi önleme ve müdahale perspektifleri (aile dayanıklılığını güçlendirmeye yönelik müdahale yaklaşımları, aile rehberliği ve bilgilendirme hizmetlerinin geliştirilmesi, toplumsal farkındalığın ve sosyal entegrasyonunun güçlendirilmesi, devlet destek mekanizmalarının güçlendirilmesi, hukuki koruma mekanizmalarının güçlendirilmesi, hukuki koruma mekanizmalarının güçlendirilmesi). Sonuçlar; kapsamlı hizmet-eğitim paketleri, kurumlar arası koordinasyon, erişilebilir ve denetimli hizmetler, mola/evde bakım uygulamaları, çocuk dostu adalet süreçleri ve erken bildirim–müdahale protokollerinin güçlendirilmesi gereğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Özel gereksinimli çocuklar; çocuk koruma; şiddet; profesyonel görüşleri; nitel araştırma