Pyrıproxyfen etkisine bırakılan Cyprinus carpio'da oksidatif stres, protein karbonilasyonu ve reprodaktif endokrin bozunma

Bu çalışmada böcek gelişim düzenleyici insektisit pyriproxyfenin oksidatif stres aracılığıyla oluşan olası etkilerini belirlemek üzere, pestisidin 0.0225 ve 0.0450 ppm subletal derişimleri etkisine 1, 4 ve 7 gün sürelerle bırakılan, daha sonra depurasyon süresini belirlemek üzere pestisid içermeyen ortamda 7 gün süreyle bekletilen Cyprinus carpio'nun karaciğer, beyin, böbrek, solungaç ve kas dokularında glutatyon (GSH), malondialdehid (MDA) ve protein karbonil (PCO) miktarları, kanda estradiol, testosteron, hemoglobin (Hgb) ve hematokrit (Hct) miktarları ile aspartat aminotransferaz (AST) ve alanin aminotransferaz (ALT) aktiviteleri belirlenmiştir. Glutatyon miktarı karaciğer, beyin, böbrek dokularında her iki derişim etkisinde artmıştır. Solungaç dokusunda 7. günde 0.0225 ppm, depurasyon süresi sonunda 0.0450 ppm, kas dokusunda 4. günde her iki derişim etkisinde azalmıştır. Malondialdehid miktarı karaciğer, beyin, böbrek, solungaç ve kas dokularında artmıştır. Depurasyon süresi sonunda tüm dokularda sadece 0.0450 ppm etkisinde MDA miktarı kontrolden yüksek bulunmuştur. Protein karbonil miktarı karaciğer, beyin, böbrek ve solungaç dokularında artarken kas dokusunda azalmıştır. Depurasyon süresi sonunda PCO miktarı kas dokusu dışında tüm dokularda 0.0225 ppm etkisinde artmıştır. Estradiol ve testosteron miktarları her iki pestisid derişimi etkisinde tüm deneme periyodlarında azalmıştır. Depurasyon süresi sonunda 0.0225 ppm etkisinde testosteron miktarı kontrol düzeyinde bulunmuştur. Hemoglobin, Hct miktarları ile AST aktivitesi her iki derişim etkisinde tüm deneme periyodlarında ve depurasyon süresi sonunda azalmıştır. Alanin aminotransferaz aktivitesi pestisid derişimleri etkisinde 4. günde artarken, diğer periyodlarda azalmıştır. Sonuç olarak; pyriproxyfenin oksidatif stresi indüklediği antioksidan savunmanın yeterli olmaması nedeniyle başta karaciğer olmak üzere dokularda oksidatif hasar oluşturduğu belirlenmiştir. Estradiol ve testosteron miktarlarındaki azalma endokrin bozunmanın bir göstergesidir. Ayrıca yedi günlük depurasyon periyodunun pestisidlerin toksik etkilerinin giderilmesinde yeterli olmadığı belirlenmiştir.