Rat siyatik sinir rejenerasyonunda artesunatın etkisinin araştırılması ve deksametazon ve takrolimusun etkisiyle karşılaştırılması

Periferal sinir hasarı klinikte sıkça karşılaşılan bir durumdur. Hasar sonrası sinir rejenerasyonunu hızlandıracak pek çok yöntem ve ajan denenmiştir. Çalışmamızda daha önce sinir rejenerasyonundaki olumlu etkileri deneysel olarak kanıtlanmış olan deksametazon ve takrolimusun etkileri karşılaştırılmıştır. Literatürde bu iki ajanın sinir rejenerasyonu üzerine etkilerini karşılaştıran bir çalışma bulunmamaktadır. Artesunat geleneksel Çin tıbbında yüzyıllardır kullanılan bir ajandır. Günümüzde klorokin dirençli malarya tedavisinde en etkili seçenek olmasının yanında artesunatın antikanser, antiviral ve antienflamatuar etkilerini gösteren çok sayıda çalışma mevcuttur. Literatürde artesunatın sinir rejenerasyonuna etkisini araştıran bir çalışma bulunmamaktadır. Çalışmamızda artesunatın sinir rejenerasyonundaki etkinliği araştırılmış, takrolimus ve deksametazonun etkisiyle karşılaştırılmıştır. Çalışmada 36 adet Wistar tipi diş rat kullanıldı. Ketamin ve ksilazin anestezisi altında ratların sağ siyatik sinirleri künt diseksiyonla açığa çıkarılarak sinire kompresyon uygulandı. Sham grubunda sinir açığa çıkarıldı fakat kompresyon uygulanmadı. Kompresyon uygulanan grupların her birine jelatin süngere emdirilmiş salin, vazelin, artesunat, takrolimus ve deksametazon uygulandı. Postoperatif dördüncü haftanın sonunda ratlara yürüme analizi ve EMG ölçümü yapıldı. Deneklerin sakrifikasyonunun ardından sinir dokuları histopatolojik olarak incelendi. Veriler Kruskal-Wallis testi ve one-way ANOVA analizi kullanılarak istatistiksel olarak değerlendirildi ve p<0,05 anlamlı olarak kabul edildi. Siyatik fonksiyon indeksi ve EMG analizi sonuçlarına göre artesunat, takrolimus ve deksametazon grubunda, vazelin ve salin grubuna göre sinir rejenerasyonunda istatistiksel olarak anlamlı bir artış görüldü. Artesunat, takrolimus ve deksametazon grupları arasında istatistiksel bir fark bulunamadı. Çalışmamızda artesunatın sinir rejenerasyonundaki olumlu etkisi gösterilmiştir. Artesunat bu etkiyi muhtemelen antienflamatuar özelliği sayesinde göstermektedir. Çalışmamızın sonuçlarına göre takrolimus, deksametazon ve artesunat sinir rejenerasyonu açısından benzer etkiler göstermiştir. Artesunatın sinir rejenerasyonundaki etkisini araştıran yeni çalışmalara ihtiyaç vardır.