Birleşik fiil üretim yöntemi olarak ikileme: Türkçe'de zarf fiiller
Is this your thesis?
This record came from a bulk archive import. If it’s yours, link it to your profile.
Abstract (TR)
Bu çalışma, Türkçe'de iki fiilin bir araya gelmesiyle oluşan zarf fiillerin yapısını araştırmaktadır. Bu tür yapılar değişik zarf fiil ekleri taşıyabilirler ama bu çalışmada ele alınan zarf fiil yapıları sadece emir kipi, istek kipi ve bağlama ekiyle kurulabilen yapılardır. Bu çalışma, söz konusu zarf fiil yapılarının ikileme yoluyla üretilen eşbağımlı birleşik fiil yapıları olduğunu iddia etmektedir. Bu yapıların ikileme özelliğini incelemek için Inkelas & Zoll (2000, 2005) ve Inkelas (2005, 2008, 2014)'ın Biçimbirimsel İkileme Teorisi'nden yararlanılmıştır. Sözü edilen teoriye gore ikilemeyi oluşturan parçaların aynı biçimbirimsel ve sözdizimsel özelliklere sahip olması ve anlamsal olarak ilişkili olması gerekmektedir. Ayrıca bu çalışma söz konusu zarf fiil yapılarının sıradan ikilemeler olmadığını göstermektedir,çünkü bu yapılar ikilemeyi oluşturan iki parçanın arasına bir başka söz veya söz grubunun girmesini engelleyerek birleşik kelimeler gibi davranmaktadır. Bu çalışma aynı anda ikileme ve birleşik fiil olmanın söz konusu zarf fiil yapılarını eşbağımlı birleşik fiil kıldığını öne sürmektedir. Bu yapıların eşbağımlı birleşik fiil olduklarını açıklamak için Wälchli (2005)'in eşbağımlı birleşik kelime modeli benimsenmiştir. Wälchli(2005) eşbağımlı birleşik kelimelerin ayrı bir kategori olarak sınıflandırılmasını sağlayan iki önemli kriterden söz etmektedir. Bunlardan birincisi yapıyı oluşturan parçalar arasında doğal bir bağlanma ilişkisi olmasıdır. Bir başka deyişle, parçaların birbirleriyle ilişkili olması ve bir arada kullanımlarının beklenen bir durum olmasıdır. Diğer kriter ise yapının iki başlı olmasıdır. Ayrıca bu çalışma söz konusu zarf fiil yapılarının nerede oluştuklarını da incelemektedir. Sesbilgisi, biçimbilgisi ve sözdizim ayrı ayrı ele alındıktan sonra bu çalışma sözdizimin söz konusu zarf fiil yapılarına en iyi açıklamayı getirdiğini ileri sürmektedir. Bütün bu teorik iddialar sözlüklerden, derlemden ve çeşitli internet sitelerinden toplanan verilere uygulanmıştır. Bu veriler Türkçe'de zarf fiil yapılarının oldukça sık kullanılan üretken yapılar olduğunu ortaya koymuştur.
Author
Esra Yıldız
How to Cite
Esra Yıldız (Yüksek Lisans Tezi). Birleşik fiil üretim yöntemi olarak ikileme: Türkçe'de zarf fiiller, 2014, Boğaziçi University.
License
Tüm Hakları Saklıdır
This work is shared under the specified license terms.
More theses from Boğaziçi University
- İş zekası uygulamalarında üretken yapay zekanın benimsenmesini etkileyen faktörlerin araştırılması(2025)
- Entanglement of labor and environment in an emerging nuclear power landscape: The Akkuyu NPP(2023)
- Darağacının ardında: Türkiye'de idam cezası, hukuk ve yasama performansı (1926-1990)(2025)
- Doğaya atfedilen değerler, doğayla bağ, çevre dostu davranış ve esenlik: İstanbul'daki kent parkları ziyaretçileri üzerine bir vaka çalışması(2025)
- Türkiye'de bölgesel kalkınma ajanslarının çevre yönetişimindeki rolü üzerine bir değerlendirme: Trakya Bölgesi üzerine bir vaka çalışması(2025)
- Türkiye'de süt üretiminin politik ekolojisi: Değişen pratikler, kırsal geçim kaynakları ve süt hayvanları(2025)