"Reşadiye'de Alevîlik ve Alevîler"

Temiz bir fıtrat üzere dünyaya gelen insan, genetik faktörleri, farklı sosyo-kültürel ortamda yetişmeleri gibi etkenlerden dolayı davranış, düşünce, karakter ve kişilik yönünden farklı gelişmektedir. İnsanda zuhur eden bu farklı gelişimler sonucunda, Hz. Peygamber'in vefatından sonra ortaya çıkan hâdiselere karşı kişiler farklı yaklaşımlar sergilemiş, buna bağlı olarak da tek bir anlayışı benimseme yerine gruplaşma, mezhepleşme gibi düşünce grupları ortaya çıkmıştır. Çalışmamızda, bu gerekçeler sonucunda ortaya çıkarak zamanla itikadi boyut kazanan, her dönem tartışmaların odağında olan ve kendine has bir yapısı bulunan Alevîlik konusu ele alınmıştır. Ülkemizin sosyal ve kültürel unsurlarından biri olan Alevîlik, gizemli yapısı ve kendine özgü düşünce sisteminden dolayı farklı yaklaşımlara ve tepkilere maruz kalmaktadır. Bireysel yaşam tarzı ve modernleşme gibi bazı etkenlerden dolayı milli ve manevi değerlerin dokusunun kaybolduğu çağımızda, Alevîliğin anlaşılması, olumsuz tepki ve ithamların önüne geçilmesi ve gelecek nesillere doğru bir şekilde aktarılması amaç edinilmiştir. Alevîliğin klasik kaynakları referans alınarak dede ve talipler başta olmak üzere bölgede yaşayanlarla mülakatlar yapılmış, inanç, ibadet, kültür ve ahlaki ilkelerine dair düşüncelerine ulaşılmış ve bu ulaşılan bilgiler klasik kaynaklar eşliğinde bilimsel değerlendirilmesi yapılmıştır. Reşadiye Alevîliğinin tarihi boyutu, inanç ve ibadetleri, kurumsal ve demografik yapısı, coğrafî dağılımı, örf ve âdetleri, Anadolu Alevîliği bağlamında ortaya konulmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Tokat, Reşadiye, Alevîlik, Bektaşîlik, Kızılbaşlık