Reşat Nuri Güntekin'in sanatçı (çıraklık) romanları üzerine bir inceleme

ÖZ: Tezimizde Reşat Nuri Güntekin’in “Olgunlaşma (Bildungsroman)’’ veya “çıraklık” romanı olarak kabul edilebilecek üç romanı, “Dudaktan Kalbe’’ (1924) “Kızılcık Dalları’’ (1932) ve “Son Sığınak’’ (1961) adlı romanları incelenmiştir. Bu romanlar Batı edebiyatındaki “Olgunlaşma Romanı’nın ilk örnekleri arasında sayılan Goethe’nin, Wilhelm Meister’in Çıraklık Yılları (Wilhelm Meisters Lehrjahre) ve James Joyce’un, Sanatçının Genç Bir Adam Olarak Portresi (A Portrait of The Artist as a Young Man) romanlarıyla karşılaştırmalı şekilde ele alınmıştır. Tezimiz bu hâliyle üç bölümden oluşmaktadır. Çalışmamızın birinci bölümünde Reşat Nuri Güntekin’in hayat hikâyesi, romancılığı ve romanları hakkında kısa bilgi verilmiştir. ikinci bölümde “bildungsroman’’ olarak bilinen Olgunlaşma Romanı ile Künstlerroman (sanatçı romanı) gibi Olgunlaşma romanı çeşitleri hakkında kısa bilgi verilmiş ve bu çerçevede Goethe’nin, Wilhelm Meister’in Çıraklık Yılları romanı ile James Joyce’un, Sanatçının Genç Bir Adam Olarak Portresi romanları geniş olarak tanıtılmıştır. Bu arada yazarların hayatı hakkında da kısa bilgiler verilmiştir. Asıl konumuzu oluşturan üçüncü bölümde ise Türk Edebiyatında Olgunlaşma veya Sanatçı Romanının ilk Örnekleri sayılabilecek Reşat Nuri Güntekin’in Dudaktan Kalbe, (1924) Kızılcık Dalları (1932) ve Son Sığınak (1961) adlı romanları incelenmiştir. Bu romanlar incelenmeden önce, romanlar kısaca tanıtılmıştır. Daha sonra, romanların kısa bir özeti yapılmış, roman kahramanlarının hayata bakış açıları ve nasıl değişim gösterdikleri ortaya konulmuştur. Ayrıca bu bölümde incelenen romanların kahramanları ile Goethe ve James Joyce’un roman kahramanları karşılaştırılmıştır. Anahtar Kelimeler: Johann Wolfgang Goethe, Wilhelm Meister’in Çıraklık Yılları, James Joyce, Sanatçının Genç Bir Adam Olarak Portresi, Reşat Nuri Güntekin, Dudaktan Kalbe, Kızılcık Dalları, Son Sığınak, Olgunlaşma Romanı ve Sanatçı Romanı.