Rıfat Ilgaz'ın çocuk romanlarındaki söz varlığının Türkçe dersi kazanımlarına uygunluğunun değerlendirilmesi

Rıfat Ilgaz, Türk Edebiyatı'nda önemli bir yere sahiptir. Çocuklara yönelik kaleme aldığı eserlerle de dikkat çekmektedir. Kitaplarının baskı sayısı dikkate alındığında hatırı sayılır bir okuyucu kitlesine ulaştığı anlaşılmaktadır. Bu çalışmada, Rıfat Ilgaz'ın çocuk romanlarındaki söz varlığının Türkçe dersi kazanımlarına uygunluğunun değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma nitel araştırma yöntemlerine uygun olarak tasarlanmıştır. Nitel araştırma kapsamında yapılan bu çalışmada doküman analizi tekniği kullanılmıştır. Bu çerçevede yazarın "Bacaksız Kamyon Sürücüsü, Bacaksız Macera Peşinde (Sigara Kaçakçısı), Bacaksız Okulda, Bacaksız Paralı Atlet, Bacaksız Tatil Köyünde, Kumdan Betona, Küçükçekmece Okyanusu, Cankurtaran Yılmaz, Öksüz Civciv, Halime Kaptan" isimli eserleri söz varlığı unsurları açısından incelenmiştir. Söz varlığı unsurları kapsamında; atasözleri, deyimler, ikilemeler, özdeyişler, kalıp sözler, yansıma ve yöresel sözcükler ele alınmıştır. Bu söz varlıkları sıklıklarıyla birlikte tablolar halinde bulgular kısmında gösterilmiştir. Yapılan çalışma sonucunda eserlerde en çok tespit edilen söz varlığı unsurlarının ikileme ve deyimler olduğu görülmüştür. Atasözleri ise bazı eserlerde tespit edilmiş, bazı eserlerde hiç yer almamıştır. Bunların yanı sıra eserlerde en az tespit edilen söz varlığı unsuru ise özdeyişlerdir. Yazarın romanları Türkçe Dersi Öğretim Programı'nda ilkokul sınıf düzeylerinde yer alan öğrenme çıktılarından sadece atasözü ve deyimler kazanımlarına göre 3 ve 4. Sınıflar için uygundur. İncelenen eserler deyimlerin kullanım ve çeşitliliği bakımından ilgili kazanımı karşılamaktadır. Fakat atasözleri açısından yetersiz kalmaktadır. Eserlerde tespit edilen diğer söz varlığı unsurlarından çocukların dil hazinesinin gelişimi amacıyla Türkçe derslerinde faydalanılabilir. Ayrıca bu söz varlığı ögeleri, zenginleştirilmiş öğretim yöntemleri aracılığıyla I. Kademe öğrencilerinin Türkçe eğitimine katkı sağlayabilir. Anahtar kelimeler: Rıfat Ilgaz, çocuk edebiyatı, çocuk romanları, türkçe söz varlığı, kazanımlar.