Risk odaklı iç denetim: Enerji sektöründe bir uygulama

Günümüzde iç denetim, işletme içinde tesis edilen iç kontrol mekanizmalarının etkin ve verimli yürütülüp yürütülmediğini incelemesinin yanı sıra işletme risklerini de tanımlayıp, izleyerek risk yönetim süreçlerini de desteklemeye çalışmaktadır. Bir diğer değişle iç denetçiler yürüttükleri denetim faaliyetlerinde işlem ve hata odaklı yaklaşımın yanı sıra süreçlerin etkin yönetilip yönetilmediğini tespit etme fonksiyonunu da üstlenmeye başlamıştır. İşletme faaliyetleri her zaman risklerle iç içedir. Stratejik, finansal ve operasyonel kararların hemen hepsinde bazı belirsizlikler söz konusu olabilir. Bu belirsizliklerin bazıları işletme faaliyetlerine şans eseri pozitif etkide bulunurken, bazı etkiler ise risk olarak nitelenerek işletme faaliyetlerinde olumsuz sonuçlar yaratır. Stratejik, finansal ve operasyonel kararların değerlendirilip işletmeye olan veya olacak olan etkilerinin değerlendirilmesi ancak risk odaklı iç denetim yaklaşımıyla sağlanabilmektedir. Bu çalışmada, iç denetim, iç denetimle ilgili kavram ve teorilere yer verilmiş, daha sonra risk odaklı iç denetim yaklaşımı, yaklaşımın uygulama aşamaları ve risklerin saptanma, değerlendirilme süreci ayrıntılı şekilde açıklanmıştır. İşletmelerde risklerin yönetilmesi, Türkiye'de enerji sektöründe işletmelerin yüz yüze kaldığı riskler, risk odaklı iç denetim uygulamalarıyla ilgili görüşlerine ilişkin bilgi sahibi olmak amacıyla Türkiye'de enerji sektöründe faaliyet gösteren halka açık ve halka açık olmayan işletme çalışanları ve bu çalışanların yöneticilerine anket yapılarak, çalışanların ankete verdikleri yanıtlar değerlendirilmiştir. Ayrıca, çalışmada risk odaklı iç denetim yöntem, araç ve teknikleri kullanılarak, enerji sektöründe faaliyet gösteren ABC Enerji A.Ş.'nin doğalgaz dağıtım iş kolunda risk odaklı iç denetim uygulama çalışması gerçekleştirilmiştir. Gerçekleştirilen uygulama sonucunda, işletmenin iş süreçlerine ilişkin risk haritası ve iç denetim çalışma planı oluşturulmuştur. Anahtar Kelimeler: Risk Odaklı İç Denetim, Enerji Sektörü, İç Denetim, Doğalgaz Dağıtım İş Kolu, Risk Odaklı İç Denetim Uygulaması