Rusya-Ukrayna Savaşı: Vladimir Putin'in 24 Şubat 2022'de Ukrayna Savaşı'nı başlatırken yapmış olduğu konuşmanın analizi

Vladimir PUTİN'in 24 Şubat 2022'de Ukrayna Savaşı'nı başlatırken yapmış olduğu konuşma bu çalışmanın odak noktasını oluşturmaktadır. Araştırmanın amacı, söz konusu konuşmada kullanılan siyasi, askeri, tarihsel, kültürel, milliyetçi ve hukuki söylemler üzerinden savaşın meşruiyetinin nasıl sağlanmaya çalışıldığını çözümlemektir. Bir nitel araştırma yöntemi olan Norman Fairclough'un söylemi betimleme (metinsel analiz), yorumlama (söylemsel analiz) ve açıklama (toplumsal analiz) düzeylerinde ele aldığı üç boyutlu eleştirel söylem analizi yaklaşımının benimsendiği bu araştırma, söz konusu söylemi ve dilsel yapıları inceleyerek, savaşın ideolojik ve hukuki boyutlarını ve Putin'in iletişimde dili nasıl bir stratejik araç olarak kullandığını ortaya koymayı amaçlamıştır. Bu yaklaşım, konuşmanın sadece açık ifadelerini değil, altında yatan anlamlarını ve hukuki belirsizliklerini de açığa çıkarmayı hedeflemiştir. Araştırmanın önemi ise, savaşın nedenlerini anlamaya yönelik geleneksel stratejik ve jeopolitik yaklaşımların ötesine geçerek, savaşın dilsel, kültürel ve ideolojik boyutlarını ön plana çıkarmasında yatmaktadır. Bu çerçevede araştırma, savaşın sadece silahla değil, dil yoluyla da sürdürüldüğünü vurgulayan bir bakış açısı sunmaktadır. Araştırmada Putin'in, konuşmasında yer alan tarihsel, kültürel ve milliyetçi söylemleri Rusya'nın Ukrayna'ya müdahalesini meşrulaştırmak amacıyla yoğun bir şekilde kullandığına dair bulgulara ulaşılmıştır. Ayrıca, NATO'nun doğuya doğru genişlemesi ve Batı'nın Ukrayna üzerindeki etkisi gibi siyasi ve askeri söylemler üzerinden Rusya'nın Ukrayna'ya müdahalesinin zorunlu ve meşru olduğu kurgusu oluşturulmuştur. Bu kapsamda, uluslararası hukukta tartışmalı kavramlar olan meşru müdafaa ve ön alıcı meşru müdafaa kavramları Putin tarafından savaşın meşrulaştırılması amacıyla temel gerekçeler olarak öne sürülmüştür. Araştırmada, insan hakları ihlalleri ve insancıl müdahale kavramları, savaşın ahlaki ve hukuki zemini olarak sunulmasına karşın bu kavramların Rusya'nın stratejik çıkarlarına uygun şekilde araçsallaştırıldığı tespit edilmiştir. Ayrıca konuşmada, davetle müdahale ve self-determinasyon hakkı kavramlarının da savaşın hukuki meşruiyetini desteklemek üzere kullanıldığı görülmüştür. Araştırmada ulaşılan en genel bulgu ise, Putin'in de kendi savaş politikasını meşrulaştırmak amacıyla Batı'nın uluslararası müdahale politikalarında kullanmış olduğu benzer hukuki kavram ve söylemleri kullanarak yine Batı'nın yaptığına benzer şekilde uluslararası hukuku esnetmeye ve araçsallaştırmaya çalıştığının tespit edilmesidir. Sonuç olarak, Putin'in 24 Şubat 2022 tarihli konuşmasındaki söylemler, savaşın çok boyutlu bir yapı üzerine inşa edildiğini göstermektedir. Uluslararası hukuk ilkeleri, tarafsız normlar olmanın ötesinde güç dengeleri ve siyasi çıkarlar doğrultusunda yeniden yorumlanmaktadır. Konuşmada yer alan tarihsel, kültürel ve milliyetçi söylemler savaşa meşru zemin oluşturmada stratejik araçlar olarak kullanılmıştır. Ayrıca konuşmada, insan hakları, insancıl müdahale, meşru müdafaa, ön alıcı meşru müdafaa, davetle müdahale ve self-determinasyon hakkı gibi hukuki kavramlar ideolojik ve siyasi amaçlar doğrultusunda esnetilmiş ve biçimlendirilmiştir. Bu araştırma, Putin'in dil kullanımının uluslararası hukuku bir meşruiyet aracı olarak nasıl şekillendirdiğini ve Batı'nın da benzer stratejilerle müdahalelerini haklı çıkarmaya çalıştığını ortaya koymaktadır. Böylece savaş söyleminin yalnızca askeri bir eylem olmanın ötesinde karmaşık bir dilsel ve ideolojik üretim olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Söylemlerdeki çifte standartlar ve hukuki çarpıtmalar devam ettikçe savaşlar yalnızca cephede değil, söylem düzeyinde de inşa edilmeye devam edecektir.