Sağlık çalışanlarında işte var olamama (Presenteizm) örgütsel bağlılığa etkisinin belirlenmesi

Günümüzde iş hayatında insanlar pek çok sorunla karşılaşmaktadır. Bu sorunların başında da işte var olamama durumu gelmektedir. İşte var olamama durumu çalışanların iş doyumu ve tükenmişlik düzeyleri ile yakından ilişkilidir. İşte var olamama fiziksel olarak iş yerinde bulunmasına rağmen tam bir verim alarak çalışamayan, ruhsal olarak iş yerinde bulunamayan bireylerin yaşadığı ve örgütlerin de etkilendiği bir durumdur. Örgütsel olarak rekabet ve iş ortamında kaliteli hizmet vermek isteyen sektör çalışanlarının bu sorunu çözmeleri gerekmektedir. Bu sorun, çalışanların iş başında olmasına rağmen, iş tanımlarını tam olarak yerine getirememelerinden kaynaklanmaktadır. Bu da hem çalışanların verimliliğini hem de işletmelerin verimliliğini azaltmaktadır. Örgütsel bağlılıkta çalışanların çalıştıkları kurumlara karşı bağlılık geliştirmeleri gerekmektedir. Örgütsel bağlılık düzeyleri yüksek olan işletmeler, rakiplerine karşı büyük bir avantaj sağlamaktadır. Bu da örgütsel bağlılığı işletmeler açısından önemli bir hale getirmektedir. Sağlık örgütleri bünyesinde hizmet veren çalışanların da örgütlerine bağlı olmaları, örgütlerin başarısını arttıracaktır. Sağlık örgütlerinden hizmet alan toplum kesimlerinin memnuniyetinin yanında bu hizmeti veren sağlık çalışanlarının da memnuniyeti örgütsel bağlılığı arttırma yönünde önemlidir. Çalışanlar açısından bakıldığında işte var olamama durumu kişilere üretkenlik ve sağlık açısından problemler yaratmakta, çalışanların genel sağlığını etkileyebilmektedir. Son yıllarda işyerlerinde çoğunlukla görülen bu durum, çalışanların bedenen iş yerinde bulunmalarına rağmen kafa olarak işlerine kendilerini tam verememelerini ifade etmektedir. Bu olumsuz durumlar ile birlikte de işletmeler maliyet kaybına uğrayabilmektedir. Bu çalışmanın amacı işte var olamama durumu ile örgütsel bağlılığa etkisi arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışmanın teori kısmında sağlık çalışanlarında işte var olamama durumları ve örgütsel bağlılık durumları ile ilgili alanyazın çalışması yapılmıştır. Araştırmanın evrenini İstanbul'da bir özel üniversite hastanesindeki çalışanların tamamı oluşturmaktadır. Örneklem, belirtilen hastanede yönetici, doktor, hemşire, hasta hizmetleri, laboratuvar teknikeri, biyolog, eczacı, radyoloji teknikeri, anestezi teknikeri, paramedik, odyolog, fizyoterapist gibi sağlık çalışanlarıdır. Hazırlanan anket 2020 yılı Temmuz ve Ağustos aylarında, Covid-19 salgını sürecinde, bu süreç kapsamında alınan tedbirlere uyularak toplanmıştır. Araştırmanın amacına uygun verilerin toplanabilmesi için bu araştırmada anket tekniği uygulanmıştır. Anket 3 ana bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde yer alan 9 soruyla hastaların demografikleriyle ilgili bilgiler hedeflenmiştir. Anket formunun ikinci bölümünü katılımcıların örgütsel bağlılık düzeylerini ölçek için kullanılan ve 18 sorudan oluşan Örgütsel Bağlılık Ölçeği oluşturmuştur. Anket formunun üçüncü bölümünü ise katılımcıların presenteizm düzeylerini ölçek için kullanılan ve 6 sorudan oluşan Standford Presenteizm Ölçeği oluşturmuştur. Anketler aracılığıyla toplanan çalışmanın bulguları IBM SPSS 26.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Analizler için frekans, yüzde, aritmetik ortalama ve standart sapma gibi betimsel istatistikler kullanılmıştır. Ölçeklerin geçerlik ve güvenirliğini test etmek için açımlayıcı faktör analizi ve iç tutarlılık katsayılarının (Cronbach's Alpha) hesaplaması gerçekleştirilmiştir. Ölçeklerin alt boyutlarının veri dağılımlarının normalliği Shapiro Wilks ve çarpıklık ve basıklık değerleri kullanılarak analiz edilmiştir. Gruplar arası farklılıkları analiz etmek için bağımsız örneklem t testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. ANOVA Post Hoc analizini türünü belirmek için varyans homojenliğinin sağlanıp sağlanmaması kriteri kullanılmış. Homejenlik sağlandığım dıurumlarda Tukey HSD, sağlanmadığı durumlarda Tamhane çoklu grup karşılaştırma testi kullanılmıştır. İlişki analizleri için Pearson momentler çarpımı korelasyon testi kullanılmıştır. Etki analizleri için ise basit ve çoklu regresyon analizleri kullanılmıştır. İstatistiki anlamlılık %95 güven aralığında aranmıştır. Anahtar Kelimeler: Presenteizm, Tükenmişlik, Örgütsel Bağlılık, Sağlık Personeli.