Sağlıker Sendromlu hastalarda sosyal anksiyete bozukluğunun değerlendirilmesi

Amaç: Kronik Böbrek Hastalığı (KBH), başta diyabet ve hipertansiyon olmak üzere etiyolojisinde birçok faktörün rol oynadığı, çeşitli morbidite ve mortalitelere sebep olabilecek önemli kronik bir hastalıktır. Vakalar uygun tedavi edilmez ise, Sekonder Hiperparatiroidi (SHPT) gelişebilir. Son 15 yılda yapılan araştırmalar sonucu KBH ve SHPT olan hastaların bir kısmında boy kısalığı, kafa kemik deformiteleri ve bunlara ek olarak değişen, adeta çirkinleşen bir yüz görünümü oluştuğu tespit edilmiş ve bu durum Sağlıker Sendromu (SS) olarak adlandırılmıştır. SS hastalarında, pek çok kronik hastalıkta olduğu gibi birtakım psikolojik problemler olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışmada SS'u olan hastalarda ortaya çıkan bedensel değişikliklerin, hastaların ruhsal durumu üzerine etkilerini ve sosyal anksiyete bozukluğunun düzeyini ve bu hastaların ruhsal durumu üzerine etkili olabilecek faktörleri belirlemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışma özel bir hasta grubu ile icra edildiği için Aile Hekimliği, Psikiyatri ve Nefroloji akademisyen grubu olarak hasta ev ziyaretleri ve poliklinik değerlendirmesi şeklinde gerçekleştirildi. 13 SS hastası evlerinde, 39 KBH hastası poliklinikte ve 39 sağlıklı birey poliklinikte değerlendirildi. Çalışmaya alınan bireylerin yaş, psikiyatrik özgeçmiş ve soygeçmişleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu. Tüm katılımcılarla yüz yüze görüşülerek Beck Depresyon, Beck Anksiyete ve Liebowitz Sosyal Kaygı ölçekleri uygulandı. Ölçek sonuçları gruplar arasında istatistiksel olarak karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmaya alınan bireylerin % 80,2 si erkek, % 19,8 i kadındı. Yaş, psikiyatrik özgeçmiş ve soygeçmişleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu. SS ve KBH gruplarında öğrenim durumu kontrol grubuna göre daha düşük, özkıyım düşüncesi kontrol grubuna göre yüksek bulundu. (Her biri için p<0,05). SS ve KBH hastalarında sosyal anksiyete varlığı Liebowitz Sosyal Kaygı Ölçeğine göre tespit edilmiştir. Sonuç: Çalışmamızda SS ve KBH hastalarında Sosyal anksiyete bozukluğu varlığını saptadık. KBH grubunda da Liebowitz skoru yüksek bulunsa da, S S grubunda Liebowitz skoru daha yüksek saptandı (p=0,043). Bu hastalarda psikolojik destek açısından neler yapılabileceğinin planlanması için daha ileri çalışmalara ihtiyaç vardır. Bu eşsiz bireylere rutin psikolojik ve sosyal destek sağlanması gerekmektedir. Anahtar Sözcükler: Sağlıker Sendromu, Kronik Böbrek Hastalığı, Sosyal Anksiyete Bozukluğu, Liebowitz Ölçeği.