Sağlıklı gönllülerde dipiridamolün serum ve idrar kalsiyum, fosfor düzeylerine etkileri

Dipiridamol, trombosit adezyonu ve agregasyonunu inhibe eden bir ilaçtır. Ayrıca adenozin yıkımınıengelleyerek vazodilatasyon oluşturduğu için kalp damar hastalıklarında da kullanılmaktadır. Dipiridamolün bu etkilerinin yanısıra; serum fosfor düzeyi düşük, böbrek fosfor eşiği düşük ve primer hiperparatiroidili hastalarda idrar fosfor atılımınıazalttığıve serum fosfor düzeyini artırdığıbildirilmiştir. Bu çalışmada sağlıklıgönüllülerde dipiridamolün serum ve idrar fosfor düzeyine etkileri araştırıldı. Çalışmaya alınan 26 sağlıklıgönüllünün 15'i erkek, 11'i kadındı. İlaç öncesi ve 7 gün boyunca 3x75 mg/gün dipiridamol verildikten sonra kan ve idrar tetkikleri yapıldı. Hematokrit, hemoglobin, trombosit, beyaz küre, trombosit fonksiyon testlerinde (kollogen, ristosetin, trombin), glukoz, kan üre azotu, kreatinin, serum potasyum, fosfor, parathormon, Vitamin D, kreatinin klirensi, idrarda sodyum (Na), magnezyum (Mg) değerlerinde herhangi bir değişiklik saptanmadı. Dipiridamol sonrasıserum kalsiyum (Ca) düzeyi 9,84±0,35 mg/dl'den 10,15±0,64 mg/dl'ye, Mg seviyesi 2,05±0,13 mg/dl'den 2,32±0,52 mg/dl'ye yükseldi. Serum Na 142,42±3,31 mmol/l'den 138,96±4,69mmol/l'e düştü. İdrar Ca 100,31±49,09 mg/gün'den 134,73±68,98mg/gün'e yükseldi. İdrar potasyum (K) 46,24±20,35 mmol/gün'den 38,98±12,87 mmol/gün'e, tübüler fosfor reabsorbsiyonu (TPR) 0,88±0,35'den 0,84±0,56'ye, TmP/GFR ise 3,6 ±0,60 mg/dl'den 3,3±0,57 mg/dl'e düştü. Sonuç olarak adenosin re-uptake inhibisyonu ve/veya P glikoprotein aktivitesini inhibe ederek idrar fosfor atılımıazalttığıiddia edilen Dipiridamolle sağlıklıkişilerde benzer etki saptayamadık. Diğer çalışmaların aksine sağlıklıgönüllülerde Dipiridamolla TPR ve TmP/GFR de azalma saptadık. Ayrıca serum Ca değerinde artışve Na değerinde azalma, idrarla Ca atılımında artma, K atılımında azalma saptadık. Bu nedenle Dipiridamolün sağlıklı insanlarda tübüler fonksiyonlara etki ederek böbrek P ve Ca atılımında etkili olduğu, bunun yanısıra serum Na seviyesine de etkili olabileceği söylenebilir. Benzer çalışmanın daha geniş grupta tekrarlanmasıve olasıdiğer mekanizmaların da değerlendirilmesi uygun olacağı kanısındayız.