Sahîh-i Bûhâri'deki bazı Meğâzî rivâyetlerinin ilk dönem Siyer kaynaklarıyla mukâyesesi

Hz. Peygamber'in gazveleri hakkındaki mâlumatların çoğu Siyer ve Meğâzî eserlerinde yer alır. Hadis eserleri Hz. Peygamber'in kelâm, fiil ve davranışları üzerine hatırı sayılır derecede bilgiler vermeyi hedeflemektedir. Ayrıca Hadis kitaplarında savaşlarla ilgili de çok sayıda rivâyet bulunmaktadır. Bunların tespit edilmesi, meğâzî ve siyer ilimleri için çok önemlidir. Elde edilen verilerin ilk dönem tarih ve siyer kaynaklarında nakledilen haberlerle karşılaştırılarak farklı, benzer ve ortak rivâyetlerin ortaya konulmasıyla iki ana ilim dalına katkısı ortaya çıkacaktır. Bu çalışmamızda, "Sahîh-i Bûhâri'deki Bazı Meğâzî Rivâyetlerinin İlk Dönem Siyer Kaynaklarıyla Mukâyesesini" inceleyeceğiz. Çalışmamızın ilk bölümünde Hadis, Sünnet, Siyer ve Meğâzî kelimelerinin anlamlarını ve diğer ilimlerle olan bağı ve mukâyese yapılan eserlerin tanıtımı yapılmıştır. İkinci bölümde ise; İslâm dininin ikinci kaynağı kabul edilen ve Kütûb-i Sitte içinde en sahih kitap olarak bilinen Buhârî'nin (ö. 256/870) "el-Câmiu's-Sahîh" adlı eserindeki "Kitâbü'l Meğâzî" bölümündeki Bedir, Uhud ve Hendek gazveleri ile ilgili rivâyetler ele alınarak, ilk dönem Siyer ve Meğâzî kitaplarındaki rivâyetler ile mukâyese yapılacaktır. Tetkikler sonucunda sadece Hadis kitaplarına bağlı kalarak tarihi bilgileri elde etmenin mümkün olup olamayacağı belirtilecektir. Hadis külliyâtının tarihi bilgileri ne kadar ihtiva ettiği, siyer, meğâzî ve tarih kitapları gibi kronoloji ve sebep-sonuç ilişkisine uygun bir rivâyet metodu kullanıp kullanmadığı tespit edilecektir. Bununla beraber siyer ve meğâzî eserlerine kaynaklık değeri de ortaya konulacatır. Anahtar kelimeler: Hadis, Sünnet,Siyer,Meğâzî, Rivâyet