Sahrayıcedit Mezarlığında bulunan kitabeli mezar taşları

Estetiği yaşam biçimi olarak kabul eden Osmanlı kültürü bu karakteristik özelliğini, birçok sanat dalını bir arada kullanarak mezar şahidelerine de çok güzel yansıtmış ve bu topluma ayrıcalıklı bir kültür mirası olarak bırakmıştır. Öyle ki Osmanlıda mezarlıklar hiçbir zaman taş yığınlarından ibaret olmamış, bu dünyanın bittiğini gösteren bir nevi geçiş kapısı gibi işlenmiştir. Mezarlıklarda bulunan servi ağaçları, mesire alanlarını anımsatırken şahidelerdeki yazıların güzelliği, manevi ahengi ve taş işçilikleri açık hava müzesinden esintiler sunmuştur. Bu ahenkle, hem insanların ruhları rahatlatılmış hem de ölümün varlığını kabullenerek yaşamaları sağlanmıştır. Bugün mermer yığınlarından ibaret olan mezarlıklarda sayıları giderek azalan bu şahideler incelendiğinde, ortaya birçok sanat eseri çıkmaktadır. Çokça bulunan bu mezarlıklardan sadece bir tanesi olan Sahrayıcedit Mezarlığı da bu sanat eserlerinden onlarcasına ev sahipliği yapmaktadır. Mevcut olan bu çalışma çoğu sanat eseri düzeyinde olan kaybolmaya yüz tutmuş bu şahidelerin özellikle hat sanatı açısından incelenmesi ve kayıt altına alınarak bir nebze olsun korunabilmesi adına ortaya çıkarılmış bir çalışmadır. 1845 ile 2015 tarihleri arasına yayılan 237 mezar şahidesi bireysel olarak incelenmesinin yanı sıra toplu olarak da ele alınmıştır. Bu süreçte başlık sembolleri, süslemeler, metin ifadeleri ve en önemlisi hat sanatının tarihsel gelişimi gözlemlenebilmiştir.