Sanal imalat hücrelerinde iş çizelgelenmesi için yeni çözüm yaklaşımları

Günümüz rekabetçi pazar koşullarında, ürün hayat çevriminin giderek kısalması ve talep yapısının değişkenlik göstermesi oldukça dinamik bir ortam yaratmıştır. Firmalar bu dinamik ortamda ayakta kalabilmek ve üretim maliyetlerini düşürebilmek için yenilikçi üretim sistemlerini incelemek ve bu sistemleri benimsemek zorundadırlar. Özellikle küçük ve orta boyutlu parti tipi üretim yapan firmalar için önerilmiş ve kurulum maliyeti çok düşük olan Sanal İmalat Hücreleri (SİH) bu yenilikçi üretim sistemleri arasında öne çıkmaktadır. SİH; Esnek İmalat Sistemlerinin (EİS) esneklik özelliğiyle, Hücresel İmalat Sistemlerinin (HİS) basit akış tipi süreç özelliklerini bünyesinde toplayan melez bir sistemdir. Bu tez çalışmasında literatürdeki mevcut çalışmalardan farklı olarak SİH'nin performansını gerçekçi bir şekilde yansıtmak için işlerin nasıl daha etkin çizelgelenebileceği incelenmiştir. Önerilen SİH çizelgeleme probleminde, işler partiler halinde üretilmekte ve bu parti büyüklükleri daha etkin bir Cmax elde edebilmek amacıyla, alt partilere bölünebilmektedir. Her bir iş kendine özgü operasyon sırasına sahiptir ve bu operasyonlar için alternatif makineler seti mevcuttur. Talep dalgalanmalarına hızlı bir şekilde cevap verebilmek amacıyla makineler tesis içerisinde farklı noktalara yerleştirilmiştir. Bu durum makineler arası taşıma zamanlarının da dikkate alınmasını gerektirmektedir. Yukarıda tanımlanan problem için bir Karışık Tam Sayılı Programlama (KTSP) modeli geliştirilmiştir. Ancak problemin karmaşıklığının yüksek olmasından dolayı büyük boyutlu problemlerde KTSP kabul edilebilir bir zaman içerisinde iyi sonuçlar verememiştir. Bu nedenle probleme kısa zamanda etkin sonuçlar veren dört vektörlü bir Genetik Algoritma (GA) sezgiseli önerilmiştir. 720 problemden oluşan, geniş bir problem seti üzerinde elde edilen sonuçlar, GA'nın oldukça iyi bir performans sergilediğini ve özellikle alt parti sayısının 1 olduğu durumda en iyi sonuçları bulduğunu göstermiştir.