Sanatsal bir eylem olarak kanaviçe tekniğinin kullanılmasına ilişkin bir araştırma

Kanaviçe, eski çağlardan beri yapılan zarif ve çekici bir geleneksel nakış türüdür. Toplumların zamanla egemen oldukları bölgelerde kendilerine ait el sanatlarını ve bu sanata ilişkin kültürlerini de beraberinde götürmüş olduklarından olsa gerek bugüne kadar kanaviçenin tam olarak ne zaman oluşturulduğunu gösteren hiçbir tarihi veya arkeolojik bulguya rastlanmamıştır. Bu anlamda el sanatları içinde yadsınamayacak ölçüde yer alan kanaviçeli ürünler, her toplumun yaşam tarzını yansıtan ve toplumda farklı işlevlere sahip önemli ürünler olarak değerlendirilmektedir. Kanaviçe, nesilden nesile aktarılan ve yeni yetişmeye başlayan genç kızların iğneyi doğru tutmaya başlamasıyla birlikte çabucak öğrenebileceği bir eylem olarak görülmektedir. Anadolu'da dün olduğu gibi bugünde çeyiz sandıklarının demirbaş malzemesi olan kanaviçe işlemelerinde gözlenen motifler ile bizlere verdiği kültürel mesajlarla da kültür tarihi açısından önem arz etmektedir. Kanaviçeli işlerin desenlerinde değişkenlikler olsa da teknolojinin ve iletişim araçlarının da yaygınlaşması ve dolayısı ile küreselleşmenin etkisiyle kültürlerarası bir etkileşim kendini göstermektedir. Kanaviçe işi kültürler arası ilişkilerde tarih boyunca; gelinlerin çeyizlerinde, ev eşyalarında ve kıyafetlerde kullanılmıştır. Günümüzde ise bunların yanı sıra çeşitli sanatsal faaliyetlerde bir araç olarak kullanılmaktadır. Ekonomik işlevleri yanı sıra başka işlevlere de sahip olan kanaviçenin bir kültür zenginliği olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır. Çalışmanın temel amacı, küreselleşme sonucunda oluşan kültürel değişimin kanaviçe kültürü üzerindeki etkileridir. Bu çalışmada; sanatsal değişimin ve arayışın kanaviçe kültürü üzerindeki etkileri incelenmiş ve farklı kültürlerde uygulanmış kanaviçeli örneklere ilişkin bilgiler verilmiştir. Sanatsal bir eylem olarak kanaviçe tekniğinin kullanılmasına ilişkin bulgular ise tasarımcılar açısından ele alınarak incelenmiş ve kanaviçenin disiplinler arası kullanımındaki yeri ve önemi ifade edilmiştir.