Sanatta 'Mekan'ın deneyimlenmesi: Yerleştirme (Enstalasyon) çalışmaları

ivSANATTA MEKANIN DENEYİMLENMESİ: YERLEŞTİRME(ENSTALASYON) ÇALIŞMALARI(Yüksek Lisans Tezi)Burcu AYÖZCAN ATALARGAZİ ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜEylül 2006ÖZETSanat, `mimarlığın konusu olan mekanı; `mekan', `nesne', `gözlemci-özne' ve`zaman' kavramlarının etkileşimi içerisinde değerlendirmekte, estetik vekavramsal iletinin bir aracı olarak ortaya koymaktadır. Bu çalışmanın amacı,sanatın bu etkileşimlerle yarattığı `deneyimlenen mekanları' ve bu mekanlarınsunduğu farklı `mekansal deneyimleri' incelemektir.Endüstrileşme ve seri üretim teknikleri, `gözlemci ve `sanat eseri' arasındakiilişkide dönüşümün önemli etkenleri olmuştur. Çalışmada, bu dönüşümün sanatortamındaki yansımalarına yer verilmiştir. Kişinin `algısal deneyimini' konualan, `deneyimlenen mekanlar' üreten, `mekan, nesne ve gözlemci özne vezaman' birlikteliği ile yalnızca `seyredilen' değil, aynı zamanda `deneyimlenensanat' ortaya koyan `yerleştirme çalışmaları' ele alınmıştır.`Deneyimsellik' ve `algısallık' kavramları eşleştirilirken, Rudolf Arnheim veChristian Norberg-Schulz'un mekan üzerindeki tanımları incelenmiştir.Bunların sonucu olarak `yerleştirme' çalışmaları örneklenmiş; `mekan, nesne,gözlemci-özne ve zaman' kavramlarının ürünü olan `deneyimlenen mekanlar'üreten çalışma biçimi olarak ortaya konmuştur.vBu çalışmaların; yapı mekanında, kentsel mekanda ve doğal çevrede sunduklarıfarklı mekansal deneyimler örneklenmiştir. Ayrıca çalışmada, ikisi de mimarolan sanatçılar Frederick Kiesler ve Gordon Matta Clark'ın çalışmalarında`mekan, nesne (sanat eseri), gözlemci-özne ve zaman' kavramları örneklerledetaylı olarak incelenmiştir.Sonuç olarak, yerleştirme çalışmaları, mimarlığın temeli olan `mekan'ı estetik,sağlamlık ve kullanımın gereklerinden; ekonomik kısıtlardan, sosyalsorumluluklardan, ideolojik yönlenmelerden özgür olarak tasarlamakta;yalnızca `estetik' (görsel) ve kavramsal amaçlarla `mekan' yaratan çalışmalarortaya koymaktadır. Sonuçta bu çalışmalar, farklı mekansal deneyimlersunabilme imkanları yaratmaktadır.Bilim Kodu : 802.1.100Anahtar Kelimeler : Yerleştirme çalışmaları, Mekan, Nesne,Gözlemci-Özne, ZamanSayfa Adedi : 132Tez Yöneticisi : Prof .Dr. T. Nur Çağlar