Şanliurfa Harran ören yeri kazılarından ele geçen Erken Tunç Çağı'na ait bir grup seramiğin karakterizasyonu

Bu çalışmada Şanlıurfa Harran Ören Yeri Kazılarından Ele Geçen Erken Tunç Çağı'na ait bir grup seramik arkeometrik yöntemlerle karakterize edilmiştir. Örnekler içerisinden seçilen belirli sayıda buluntunun renk analizleri (CIE-Lab), kimyasal analizleri X-Işını Floresans (XRF), mineralojik kompozisyonları X-Işınları Difraktometresi (XRD), ısıl davranışları (TG-DTA), mikroyapısal analizleri taramalı elektron mikroskobu (SEM), belirlenen nokta veya alanların elementel kimyasal analizleri Enerji Saçınımlı spektrofotometre (EDS), boyalarının içeriği Raman Spektroskopisi yöntemleri kullanılarak saptanmıştır. Çalışmadan elde edilen bulguların yorumlanmasıyla seramik buluntuların şekillendirme tekniği, kullanılan hammaddeler, pişirim sıcaklığı, pişirim atmosferi, pişirim koşullarının seramik ürüne etkileri, tane boyutu, tekstür, homojenlik, renk gibi özellikleri değerlendirilmiş, bu bölgede Erken Tunç Çağı'nda yaşamış toplumların seramik üretim teknolojileri ortaya konmuştur. Elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde Kuzey Mezopotomya metalik seramik ürünlerin en belirgin özelliği olan yüksek sıcaklıkta fırınlama ve kireç içermemesi, ACF 27 arkeolojik kodlu örnek ile uyum göstermektedir. ACF 27 arkeolojik kodlu örneğin yerli üretim olmadığı ve diğerlerine kıyasla yüksek sıcaklıkta (950℃-1000℃) fırınlandığı düşünülmektedir. Petrografik analiz ve XRD analizine göre örneklerin çoğunluğu illitik karakterli killer, mikalar (muskovit-biyotit) ve kalsit içeren hammaddeler ile üretildiği düşünülmektedir. Ayrıca örneklerin bir çoğunda illit ile birlikte gehlenit, diopsit, anortit gibi yüksek sıcaklık fazlarının birlikte bulunması, illit/mika türlerinin yapısal olarak bozunumunun 900℃-1000℃ sıcaklıklara kadar devam etmesinden kaynakladığı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Arkeometri, Seramik, Harran Höyük, Erken Tunç Çağı, Karakterizasyon