Şeffaf plaklarla üst molar ekspansiyonunda farklı ataşman tasarımlarının etkisinin üç boyutlu sonlu elemanlar analizi ile karşılaştırılması

Son yıllarda estetik ve hasta konforu açısından sağladığı avantajlar nedeniyle şeffaf plaklarla ortodontik tedavi, hastalar tarafından tercih edilen bir tedavi yöntemi haline gelmiştir. Şeffaf plaklarla gerçekleştirilen dental ekspansiyon sırasında gerçekleşen devrilme hareketi ve yetersiz kök kontrolü gibi sınırlamalar, önemli biyomekanik problemler arasında yer almaktadır. Özellikle üst molar dişlerde paralel hareketin sağlanması, uzun dönem stabilite ve periodontal sağlık açısından büyük önem taşımaktadır. Sonlu elemanlar analizi veriler doğru girildiğinde gerçeğe yakın sonuçlar vermesi, invaziv olmaması gibi avantajları nedeniyle diş hekimliğinde ve ortodonti alanında sıklıkla kullanılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, şeffaf plaklarla yapılan maksiller molar ekspansiyonu sırasında kullanılan farklı ataşman tasarımlarının ve konumlarının etkilerini üç boyutlu sonlu elemanlar analizi ile değerlendirerek optimum yöntemi belirlemektir. Çalışmamızda 20 yaşında erişkin bir hastada, ataşmansız kontrol grubu ile birlikte farklı ataşman konum ve konfigürasyonundan oluşan yedi farklı grupta, şeffaf plaklar ile ekspansiyon sırasında molar dişlerde ve periodontal yapılarda oluşan stres dağılımı ve yer değiştirme miktarları analiz edilmiştir. Bu gruplar; kontrol grubu, (1) bukkal yüzeye horizontal dikdörtgen ataşman uygulanması, (2) bukkal yüzeye gingival eğimli horizontal dikdörtgen ataşman uygulanması, (3) bukkal yüzeye optimize ekspansiyon destek ataşmanı uygulanması, (4) optimize ekspansiyon destek ataşmanına ek olarak birinci moların palatinal yüzeyine okluzal eğimli horizontal dikdörtgen ataşman uygulanması, (5) optimize ekspansiyon destek ataşmanına ek olarak birinci moların palatinal yüzeyine horizontal dikdörtgen ataşman uygulanması, (6) bukkal yüzeye ataşman eklenmeden, birinci molar dişin palatinal yüzeyine horizontal dikdörtgen ataşman uygulanması olarak sınıflandırılmıştır. Tüm gruplarda 0.6 mm kalınlıkta şeffaf plaklar uygulanmıştır. Yükleme yönteminde, dişler 0.2 mm bukkal yönde hareket ettirildiğinde şeffaf plak geometrisinde gerçekleşen deformasyon hesaplanmış ve deformasyona bağlı oluşan temas kuvvetleri ilgili diş yüzeylerine ters yönde uygulanmıştır. Bu sayede, şeffaf plağın biyomekanik etkilerinin doğru şekilde yansıtılması ve klinik ortamla uyumlu sonuçların elde edilmesi amaçlanmıştır. Tüm gruplarda ekspansiyonun, kuronun bukkale ve kökün palatinale hareketi şeklinde gerçekleştiği ve paralel hareket sağlanamadığı gözlemlenmiştir. Optimize ataşmanlar, konvansiyonel ataşmanlara kıyasla daha yüksek ekspansiyon etkinliği ve kök kontrolü göstermiştir. Bukkal optimize ataşman ile birlikte palatinal yüzeye yerleştirilen okluzal eğimli horizontal dikdörtgen ataşman kullanılan Grup 4'te, en yüksek ekspansiyon değeri, buna kıyasla en düşük kökün palatine hareketi tespit edilmiştir. Sadece palatinal yüzeye ataşman yerleştirilen Grup 6 ile kontrol grubu arasında hareket etkinliği açısından bir fark bulunamamıştır. Tüm gruplarda palatinal tüberküllerde ekstrüzyon izlenmiştir. Elde edilen bulgular, ataşman tasarımı, yüzey yerleşimi ve ataşman açısının şeffaf plaklarla molar ekspansiyon etkinliği ve kök kontrolü üzerinde önemli etkileri olduğunu göstermektedir. Klinik uygulamalarda, bu değişkenlerin dikkate alınmasının, yan etkilerin azaltılması ve tedavi başarısının artırılması açısından fayda sağlayacağı düşünülmektedir.