Semptomatik pulpitis vakalarında 3 farklı acilmüdahale yönteminin postoperatif ağrı insidansıüzerine etkisi

Bu çalışmanın amacı, kliniğimize acil olarak molar dişlerinde şiddetli ağrıyla başvuran semptomatik pulpitisli hastalarda, üç farklı müdahale metodu ile ilgili (total pulpektomi, parsiyel pulpektomi ve pulpotomi) post operatif ağrı insidansını karşılaştırmak ve kısa sürede ağrıda rahatlama sağlayacak en etkili acil müdahale yöntemini belirlemektir. Bu çalışmaya, Başkent Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'ne acil diş ağrısıyla başvuran, her iki cinsiyetten 18-60 yaş aralığında, posterior maksiller ve mandibular dişlerinde akut semptomatik irreversible pulpitisi bulunan 66 hasta dahil edildi. Hastalar randomize bir şekilde 3 gruba ayrıldı. 1. Grup (n=22) :Total pulpektomi, 2.Grup (n=22): Parsiyel pulpektomi ve 3.Grup (n=22): Pulpotomi olacak şekilde belirlendi. Grup 1'e dahil olmuş hastaların tüm kök kanal sitemi çıkartılıp, kanallara kalsiyum hidroksit yerleştirildi. Grup 2'ye dahil olmuş hastalarda ise sadece en geniş kanal (maksiller molarda palatinal, mandibular molarda distal kanal) extirpe edildi. Grup 3'e dahil olmuş hastalarda, pulpa odası tümü ile çıkarılıp, kanama kontrolü sağlandıktan sonra pulpa odasına steril pamuk pelet yerleştirildi. Her 3 grupta giriş kavitesi IRM (Intermediate Restorative Material) ile kapatıldı. Tüm hastalara standart olarak İbuprofen 600 mg reçete edildi. Her grupta yapılan işlemlerin süresi kaydedildi. Preoperatif ve postoperatif ağrı Visual Analogue Scale (VAS) kullanılarak ölçüldü. Hastaların preoperatif ağrı düzeyleri hekim gözetiminde kaydedildi. Hastalara, anestezi etkisi geçtikten sonra, tedavi sonrası 1.gün, 3.gün ve 7.gün ağrı düzeylerini işaretlemeleri için ayrıntılı bir form verildi. Hastalara verilen formda aynı zamanda sıcak ve soğuk uyaranlarla başlayan ağrıları olup olmadığı, çiğneme sırasında ağrıları olup olmadığı ve tedavi sonrası ağrı kesici alıp almadıkları soruldu ve aldılarsa gününü ve sayısını da belirtmeleri istendi. Gruplar arasında hastaların demografik özellikleri ve diş lokalizasyonları( alt çene-üst çene) istatistiksel olarak benzer bulundu. Tedavi süreleri karşılaştırıldığında, pulpotomi tedavisi en kısa sürede tamamlanan tedavi iken, bunu parsiyel pulpektomi ve total pulpektomi tedavisi izledi. Herhangi iki izlem zamanı arasında VAS skorlarında meydana gelen değişimler yönünden gruplar arası karşılaştırmada, pulpotomi grubuna göre total pulpektomi grubunda sırasıyla; anestezi etkisi geçmesi sonrasına göre 7.günde, 1.güne göre 3.günde ve 1.güne göre 7.günde VAS skorları istatistiksel olarak anlamlı derecede daha fazla azalmıştır (p<0,001). Tedavi öncesi ile anestezinin etkisi geçtikten sonraki süreçte elde edilen verilerden ağrının azalması açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar olmadığı görülse de, grup içi karşılaştırmalarda pulpotomi ve parsiyel pulpektomi gruplarında anestezi etkisi kaybolduğunda total pulpektomi grubuna göre ağrıda daha erken rahatlama görülmüştür. Herhangi iki izlem zamanına göre çiğneme esnasında ağrı hissetme, sıcak soğuk hassasiyeti durumunda iyileşme görülme sıklıkları ve alınan medyan ağrı kesici sayıları yönünden de gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark görülmemiştir.