Ardışık karma mod araştırmaları: Türkiye'deki eğitim fakülteleri üzerine bir uygulama

Farklı veri toplama yöntemlerinin kullanılmasındaki temel amaç bütçe kısıtları da göz önüne alınarak en kaliteli veriyi toplamak; üretmek olmuştur. Literatürde, web ve e-posta ile veri toplama yöntemlerinin karşılaştırılmasına yönelik olarak çok sayıda çalışma bulunmasına rağmen, telefon, e-posta ve web veri toplama yöntemlerinin sıralı karşık metod dizaynı ile uygulandığı ve sonuçlarının karşılaştırıldığı bir çalışmaya rastlanılmamıştır. Bu çalışmanın temel amacı, eğitim fakültelerinden telefon, web ve e-posta yolu ile elden veriler ile farklı veri toplama yöntemlerinin toplanan veriye olan etkilerini incelemektir. Araştırmanın eğitim fakülteleri üzerine yapılmasının nedeni ise öğretmen yetiştirme sistemi konusunda dünya ve ülkemiz için büyük öneme sahip olmasıdır. Araştırma kapsamında hazırlanan üç farklı veri toplama metodu için hazırlanan üç soru kağıdı Türkiye'deki eğitim fakültelerinde görev yapan 96 dekana iletilmiştir. İlk aşamada e-posta; ikinci aşamada web ve üçüncü aşamada telefon ile görüşme metodu uygulanmış ve sırasıyla 17, 12 ve 5 dekandan geri dönüş alınmıştır. En yüksek cevaplama oranı ilk aşamadaki e-posta metodundan sağlanmıştır. Soru kâğıtlarına verilen cevaplar incelendiğinde belirli bir sorunun yoğun olarak cevapsız bırakılması durumuna rastlanılmamış, açık uçlu sorularda telefon ile görüşmede cevaplayıcıların daha fazla ilave bilgi sunduğu gözlemlenmiş ve sayısal sorularda telefon ile görüşmede net rakamlar verilemediği görülmüştür. Diğer taraftan telefon ile yapılan görüşmelerde görüşmenin yapıldığı anda cevaplayıcının bulunduğu lokasyonun önemi anlaşılmıştır. Soru kağıtlarına verilen cevaplardan öğretmen yetiştirme sistemine ilişkin en acil ve önemli müdahalenin eğitim fakültelerine giriş ve eğitim fakültelerindeki eğitim süreci olduğu anlaşılmıştır. Cevaplayıcıların, Türkiye'nin, öğretmen yetiştirme sistemine yönelik geçmişten bugüne var olan en önemli sorun alanlarını bu alanlar olarak gördüğü tespit edilmiştir. Sonuç olarak, hedef popülasyonun büyüklüğünün az, iletişim bilgilerine erişebilmenin mümkün ve cevaplayıcıların sahip oldukları eğitim seviyesinin yüksek olduğu durumlarda internet aracılığıyla gerçekleştirilmesinin daha yüksek cevaplama oranına sahip olacağı öngörüsüyle yararlı olacağı değerlendirilmektedir. Fakat burada, açık uçlu sorulara verilecek daha fazla bilgiden feragat edileceği de unutulmamalıdır. Bu araştırmanın, özellikle bütçe kısıtı bulunan ve cevaplayıcılarına e-posta ve telefon numarası bilgilerine sahip olunan araştırmalarda hangi veri toplama metodunun kullanılması gerektiğine yönelik katkı sağlaması beklenmektedir.