Sera koşullarında farklı bitki türlerine yapraktan uygulanan kalsiyum ve bor'un yeşil aksamda element taşınımı üzerine etkisinin belirlenmesi

Bu çalışmada, sera koşullarında farklı bitki türlerine (buğday, domates, hıyar ve soya) yapraktan uygulanan kalsiyum (Ca) ve bor (B) elementlerinin genç bitki kısımlarına taşınımı ile birlikte, yapılan uygulamaların bitki gelişimi, verim, başta Ca ve B olmak üzere besin elementi alımı üzerine etkileri araştırılmıştır. Deneme tesadüf parselleri deneme desenine göre 4 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Uygulamalarda 1000 mg kg⁻¹ dozunda kalsiyum nitrat [Ca(NO₃)₂] ve 200 mg kg⁻¹ dozunda borik asit (H₃BO₃) kullanılmıştır. Tüm uygulamalara sabit olarak 20 mg kg⁻¹ molibden (Mo) ilave edilmiştir. Molibden, bitki içerisinde hareketli bir element olması nedeniyle izleyici (tracer) olarak değerlendirilmiştir. Uygulama sonrası bitkilerde SPAD (klorofil içerik) değeri, kuru madde verimi, Ca ve B konsantrasyonları ile diğer besin elementi alımları incelenmiştir. Elde edilen bulgular bitki türüne göre farklılık göstermiştir. Buğday bitkisinde yapraktan uygulanan Ca ve B'un SPAD değeri, kuru madde verimi ve Ca konsantrasyonu üzerine istatistiksel olarak anlamlı etkisi gözlenmemiştir. Ancak B konsantrasyonu, önemli düzeyde artmıştır (p<0.001). Benzer şekilde domates bitkisinde SPAD değeri, kuru madde verimi uygulamalardan istatistiksel olarak etkilenmemiştir. B konsantrasyonu ise 29.53–55.18 mg kg⁻¹ arasında değişerek istatistiksel olarak önemli farklılık göstermiştir (p<0.001). Hıyar bitkisinde SPAD değeri yine istatistiksel olarak önemsiz bulunmuştur. Buna karşılık, yapraktan uygulanan B, kuru madde verimi açısından anlamlı bir artış sağlamış (p<0.001), B konsantrasyonu 40.40–154.00 mg kg⁻¹ arasında değişmiş ve istatistiksel olarak önemli bulunmuştur. Ca konsantrasyonu ise anlamlı düzeyde değişmemiştir. Soya bitkisinde en yüksek SPAD değeri (36.78) Ca+B uygulamasında elde edilmiştir (p<0.001). Kuru madde verimi ve Ca konsantrasyonu istatistiksel olarak önemsiz bulunmuş; ancak B konsantrasyonu üzerindeki etkiler anlamlı olmuş (p<0.001). En yüksek B konsantrasyonu 271.04 mg kg⁻¹ ile Ca+B uygulamasında tespit edilmiştir.