Sert pozitivizm, güncel temsilcileri, eleştirileri

Analitik hukuk felsefesi açısından Hart-Dworkin tartışması önemli bir dönüm noktası olmuştur. Dworkin, doğal hukukun öğelerini ağırlıklı olarak yargılama sürecindeki ahlaki ilkelerin varlığı ve bunların yorum faaliyetindeki etkisi üzerine temellendirmiş ve hukuki pozitivizmin tezlerine şüphe düşürmüştür. Hart ise Dworkin'e cevabında ahlaki ilkelerin hukuk sisteminin tanıma kuralı vasıtası ile hukuka dahil edilebileceğini ifade etmiş ve bunun hukuki pozitivizmin tezleri ile çelişmediğini ifade etmiştir. Hart'ın pozitivist kuramı bu açıdan yumuşaktır; çünkü her ne kadar ahlaki ilkeler kendiliklerinden hukuka dahil olmasalar da hukukun imkan vermesi halinde ahlakın hukuka dahil olmasında bir esneklik söz konusudur. Ancak Joseph Raz ile başlayan sert pozitivist yaklaşım ahlakın hukuk niteliğine haiz olmasının kavramsal olarak mümkün olmadığını öne sürer. Bu açıdan Raz'ın savunduğu hukuki pozitivizm, sert veya dışlayıcıdır. Çünkü toplumsal olgu temelli olmayan ahlaki ilkeleri hukukun kavramsal alanına hiçbir şekilde dahil olamayacağını iddia eder. Raz'dan sonra da Andrei Marmor, Scott J. Shapiro ve Brian Leiter bu kuramı zenginleştirmiştir. Bu çalışma, sert pozitivist kuramın unsurlarını çağdaş katkılar ile eleştirileri de dikkate alarak sunmayı ve bunlardan kavramsal, pratik ve etik çıkarımlara ulaşmayı amaçlamaktadır.