Siklofosfamid uygulanan sıçanların karaciğer dokusunda asprosin immünreaktivitesi üzerine vitamin D'nin etkileri

Siklofosfamid, uzun yıllardan beri çeşitli kanser türlerinin tedavisinde kullanılmasına rağmen doku ve organlar üzerinde ciddi yan etkilerinden dolayı kullanımı sınırlanmaktadır. Siklofosfamid'in neden olduğu oksidatif stres hepatotoksisiteye ve enerji metabolizmasına etki etmektedir. Yakın dönemde keşfedilen asprosin adipoz dokudan salgılanan ve karaciğerde enerji metabolizması etki eden bir adipokindir. Bir antioksidan olarak kabul edilen vitamin D, oksidatif strese karşı koruyucu karakterde olan glikoz-6-fosfat-dehidrogenaz (G6PDH) ekspresyonunu artırmaktadır. Vitamin D'nin, antiproliferatif, prodiferansiyatif, immunmodülatör ve antioksidan özelliklere sahip olması doku hasarlarında önemli bir redüktan olarak işlev görmesini sağlamaktadır. Bu çalışmada siklofosfamid uygulanan sıçanların serum ve karaciğer dokusunda asprosin düzeyleri üzerine vitamin D'nin etkilerin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada, 28 adet 8-10 haftalık Wistar albino cinsi erkek sıçanlar kullanıldı. Deney hayvanları her grupta 7 hayvan olacak biçimde 4 gruba ayrıldı. Deney başlangıcında tüm sıçanların vücut ağırlıkları ölçüldü. Kontrol grubuna deney süresi olan 15 gün boyunca herhangi bir uygulama yapılmadı. vitamin D grubuna 200 IU/gün vitamin D her gün oral yol ile verildi. siklofosfamid grubuna deney başlangıcında 200 mg/kg olacak şekilde tek doz Siklofosfamid intraperitoneal (i.p) olarak uygulandı. Siklofosfamid +vitamin D grubuna tek doz 200mg/kg siklofosfamid i.p olarak uygulanması ile beraber 15 günlük deney süresi boyunca her gün 200 IU/gün vitamin D oral yol ile verildi. Deney sonunda sonunda tüm sıçanların vücut ağırlıkları ölçüldükten sonra sıçanlar anesteziye alındıktan sonra kan ve karaciğer dokuları alındı. Serum total antioksidan seviyesi (TAS), total oksidan seviyesi (TOS) ve asprosin seviyesi ile doku malondioaldehit (MDA) düzeylerinin belirlenmesi için biyokimyasal analizler yapıldı. Ayrıca karaciğer dokuları histopatolojik, TUNEL ve immünohistokimyasal teknikler ile incelenmek üzere hazırlandı. Çalışmanın bulguları araştırma mikrosbunda incelenip fotoğraflandı. Kontrol grubuna göre siklofosfamide maruz kalan sıçanların son vücut ağırlıkları ile başlangıç ağırlıkları arasında anlamlı bir azalmanın olduğu görüldü. Ayrıca histopatolojik incelemelerde belirgin hemoraji, inflamatuar hücre artışı, sinüzoidal dilatasyon, bağ dokusu artışı ile hepatositlerde glikojen kaybının olduğu tespit edildi. Apoptotik hücrelerin belirlenmesi için yapılan TUNEL boyamasının ışık mikroskobunda incelenmesi sonucunda siklofosfamid grubunda TUNEL pozitifliği istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde artmış olduğu görüldü. Bununla birlikte TOS ve MDA düzeylerinin arttığı TAS ve asprosin seviyesinin ise azaldığı görüldü. Siklofosfamid grubuna göre vitamin D tedavisi uygulanan gruptaki sıçanların vücut ağırlıkları başlangıç ağırlıklarına göre istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde artmıştı. Ayrıca tedavi grubunda histopatolojik hasarın azaldığı ve TUNEL pozitif hücre sayının siklofosfamid grubuna göre düştüğü görüldü. Bununla birlikte siklofosfamid grubuna göre tedavi grubunda TOS ve MDA düzeylerinin azaldığı, TAS ve asprosin seviyelerinin ise arttığı tespit edildi. Sonuç olarak siklofosfamid ile oluşturulan karaciğer hasarına karşı vitamin D'nin oksidatif stresi baskılayarak doku hasarını azalttığı ve asprosin seviyesini yükselttiği görülmüştür. Kemoterapötik cevabla birlikte oluşan oksidatif hasarda asprosin'in rolünün aydınlatılması için daha kapsamlı ve ileri çalışmalara ihtiyaç olduğu kanaatine varılmıştır.