Silisyumlu sacların soğuk haddelenebilirliğinin araştırılması

Bu çalısmada çelik sacların üretimi, silisli sacların üretimi, tipleri, özellikleri genel hatlarıyla açıklanmıs, kullanım alanları, özellikle üretimde açıga çıkan enerji kayıpları, bu kayıpların en aza indirilmesi için yapılması gerekenler, manyetik özellik kalınlık iliskisi irdelenmis ve bu çeliklerin soguk haddelenebilirligi, haddeleme sırasında meydana gelen hatalar, üretim sartlarının malzemeye etkileri konuları ayrıntılı bir sekilde anlatılmıstır. Çalısma üç ana bölümden olusmustur. Birinci bölümde çelik saçların genel üretim prosesi ve bu prosesin özellikle metalurjik açıdan sonra üretim sartları açısından, üretim sırasında meydana hatalar ve bu hataların yapıya ve mikro yapıya etkileri açısından incelenmis sıcak ve soguk haddeleme prosesleri her yönden ele alınmıstır. kinci bölümde elektrik çeliklerinin önemli bir grubu olan silisli çeliklerin üretim yöntemlerinden, tiplerinden, kimyasal bilesimlerinden, manyetik özelliklerinden ve bu özelliklerin nasıl gelistirilebildiginden ana hatlarıyla bahsedilmistir. kinci bölümün devamında ise üretim yöntemlerinin bu çeliklerin manyetik ve mekanik özelliklerine etkilerinden, uygulanan yüzey islemlerinden ve bu islemlerin islevlerinden bahsedilmistir. Sonra çekirdek malzemelerdeki güç kayıplarından kayıplara etki eden faktörlerden, manyetik özellik kalınlık iliskisinden, transformatör çekirdeklerinin verimliligini etkileyen diger faktörlerden ve bu faktörlerin minimize edilmesi için yapılması gerekenlerden de bahsedilmistir. Üçüncü bölüm deneysel çalısmalara ayrılmıstır. Bu çalısmanın ilk asamasında kullanım ömrünü tamamlamıs (hurda) 6 adet silisyumlu çelik sac toplanmıs ve Assan Alüminyum firmasından da aynı oranlarda silisyum içeren iki adet orijinal M470 ve M700 tipi Si'lu çelik sac alınmıstır. Bu çelik saclar çesitli metalografik islemlere tabi tutulduktan sonra mikro yapıları karsılastırılmıstır. Bu kıyaslamalar aynı zamanda ASTM'deki aynı oranlarda silisyum içeren çeliklerin mikroyapıları da temel alınarak sürdürülmüstür. Deneysel çalısmanın asıl amacı olan ikinci asamasında ise MGE Metal firmasından iki grup halinde alınan M400 tipi silisyumlu sac yine MGE Metal fabrikasında soguk haddeleme islemine tabi tutulmustur. M400 tipi haddelenen çeligin ve haddelenmemis orijinal sacın çekme testleri de MGE Metal fabrikasında yapılmıstır. Daha sonra haddelenen bu partiler Tübitak MAM arastırma merkezine watt kaybı testi yapılmak üzere tarafımca götürülmüstür. Watt kaybı testini takiben bu üç farklı kalınlıktaki M400 tipi elektriksel çeligin mikro yapısı da incelenmistir. Ayrıca bütün numunelerin kimyasal analizleri de yapılmıs ve sonuçlar degerlendirilmistir. Çalısma, sonuçların degerlendirilmesi ve referansların tanıtılmasıyla sona ermistir. Anahtar Kelimeler: Elektrik çeligi, watt kaybı, soguk haddeleme